(13/03/2005
tarih ve 25754 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.)
Kanun
Sıvılaştırılmış Petrol
Gazları (LPG) Piyasası Kanunu ve
Elektrik Piyasası Kanununda
Değişiklik Yapılmasına Dair
Kanun
Kanun No. 5307Kabul Tarihi : 2.3.2005
BİRİNCİ KISIM
Genel Hükümler
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Kapsam ve Tanımlar
Amaç ve kapsam
MADDE 1. —
Bu Kanunun amacı, yurt içi ve yurt dışı kaynaklardan temin olunan
sıvılaştırılmış petrol gazlarının güvenli ve ekonomik olarak rekabet ortamı
içerisinde kullanıcılara sunumuna ilişkin piyasa faaliyetlerinin şeffaf,
eşitlikçi ve istikrarlı biçimde sürdürülmesi için gerekli düzenleme,
yönlendirme, gözetim ve denetim faaliyetlerinin yapılmasını sağlamaktır.
Bu Kanun;
sıvılaştırılmış petrol gazlarının yurt içi ve yurt dışından temini, dağıtımı,
taşınması, depolanması ve ticareti ile bu faaliyetlere ilişkin gerçek ve tüzel
kişilerin hak ve yükümlülüklerini kapsar.
Tanımlar
MADDE 2. —
Bu Kanunun uygulanmasında;
a) Bakanlık: Enerji
ve Tabiî Kaynaklar Bakanlığını,
b) Kurum : Enerji
Piyasası Düzenleme Kurumunu,
c) Kurul : Enerji
Piyasası Düzenleme Kurulunu,
ç) Sıvılaştırılmış
petrol gazları (LPG): Petrol ve doğal gazdan elde edilerek basınç altında
sıvılaştırılan propan, bütan ve izomerleri gibi hidrokarbonlar veya bunların
karışımını,
d) İhtisas gümrüğü:
Yurt dışından ithal edilen LPG’nin, teknik düzenlemelere uygunluğunu
denetleyebilecek ve miktar ölçümlerini yapabilecek laboratuvara ve donanıma
sahip LPG konusunda uzmanlaşmış gümrük birimini,
e) Taşıma: LPG’nin
teknik düzenlemelere uygun taşıma araçları ve boru hatları ile yapılan tüm
nakil faaliyetlerini,
f) Taşıyıcı: Taşıma
faaliyeti yapan gerçek ve tüzel kişileri,
g) Kullanım: LPG’nin
sadece kişisel veya işletme ihtiyaçları için tüketimini,
ğ) Kullanıcı: LPG
kullanan gerçek ve tüzel kişileri,
h) Lisans : Bu
Kanuna göre gerçek ve tüzel kişilere (tüplü LPG bayileri hariç) piyasada
faaliyet gösterebilmeleri için Kurul tarafından izin verildiğini gösterir
belgeyi,
ı) Depolama: LPG
dağıtıcılarının veya kullanıcılarının stok ihtiyaçlarını karşılamak üzere
kendilerine ait veya yapılan sözleşmeler gereği kullanım hakkına sahip
bulundukları ve LPG’nin teknik düzenlemelere uygun olarak depolanmasını
sağlayan tesisler ile buralarda yürütülen iş ve işlemleri,
i) Dağıtıcı: LPG
dağıtım yetkisi olan ve lisanslarına işlenmesi halinde depolama, dolum, taşıma
işlemleri yapabilen sermaye şirketini,
j) Dolum tesisi:
Dağıtıcının tescilli markası ve amblemini ve teknik düzenlemelere uygun tüplere
veya sözleşme ile diğer bir dağıtıcının tescilli markası ve amblemini taşıyan ve
teknik düzenlemelere uygun tüplere, otogaz ve dökme LPG’nin taşıma araçlarına
doldurulduğu, boşaltıldığı, depolandığı ve teknik düzenlemelere göre kurulan ve
çalışan bir dağıtıcıya ait tesisi,
k) Tüplü LPG
faaliyeti: Sıvılaştırılmış petrol gazının dolum tesislerinde tüplere
doldurularak mutfak, sanayi ve ticari tüpleri vasıtasıyla piyasaya arz
işlemini,
l) Tüplü LPG bayii:
Sadece sözleşmeli olduğu dağıtıcının tescilli markası ve amblemini taşıyan
teknik düzenlemelere uygun LPG tüplerini işyerinde bulunduran ve pazarlayan
gerçek veya tüzel kişiyi,
m) Dağıtım: LPG’
nin, tüplü ve otogaz olarak kullanıcılara ve bayilere; dökme olarak
kullanıcılara satış ve ikmal faaliyetlerinin bütününü,
n) Bayilik:
Karşılıklı yükümlülüklerin ekinde fizibilite olan bir sözleşmeye bağlanarak, LPG
dağıtıcıları tarafından gerçek ve tüzel kişilere LPG’ nin kullanıcılara ikmali
yetkisi verilmesi işlemini,
o) Fizibilite:
Kuruma verilmesi gerekli olmayan fakat bayilik sözleşmesi ekinde (tüplü LPG
bayiliği hariç) yer alan ve yapılacak yatırımların analizini içeren raporu,
ö) Otogaz istasyonu:
Dağıtıcı veya bunlarla tek elden satış sözleşmesi yapmış bayilerce ilgili
mevzuata uygun (teknik, kalite ve güvenlik) olarak kurulup, dağıtıcının
tescilli markası ve amblemi altında faaliyette bulunan ve esas itibarıyla
motorlu araçların otogaz LPG, madeni yağ, temizlik ve ihtiyarî olarak bakım ile
kullanıcıların, tüplü LPG hariç, diğer asgarî ihtiyaçlarını karşılayacak
imkânları sunan akaryakıt istasyonu içinde veya müstakil olarak hizmet veren
tesisleri,
p) Otogaz LPG
faaliyeti : Yakıt olarak kullanılmak üzere akaryakıt ve otogaz istasyonlarında
araçlara LPG ikmali işlemini,
r) Otogaz bayii:
Otogaz istasyonu işleten gerçek veya tüzel kişiyi,
s) Dökme LPG: LPG
dağıtıcıları tarafından kullanıcıların tüplü ve otogaz LPG hariç, tüketim
mahallindeki tanklarına teknik düzenlemelere uygun özel nakliye araçlarıyla LPG
ikmalini,
ş) Dökme LPG
kullanıcısı: Dökme LPG’yi kullanan gerçek veya tüzel kişiyi,
t) Tehlikeli eylem:
Piyasa faaliyetinin yapılmasında, bunların yapıldığı mahalde veya yakınında
bulunan bir kimsenin ölümüne, sakatlanmasına veya sağlığının bozulmasına,
çevrenin kirlenmesine sebep olan veya olabilecek nitelikte bulunan bir fiil
veya ihmali,
u) Kötüniyet: Piyasa
faaliyetinin yapılmasında, LPG’nin kaybına, karışmasına, bozulmasına veya amaç
dışı kullanımına sebebiyet veren bir eylem veya ihmali,
ü) Kilometre
tahdidi: Şehir içi veya şehirlerarası trafiğe açık yollarda aynı istikamette iki
akaryakıt ve otogaz istasyonu arasındaki Kurul tarafından çıkarılacak
yönetmelikte belirlenecek asgarî mesafeyi,
y) Teknik düzenleme:
LPG’nin niteliği ile LPG faaliyetlerinde kullanılan mekân, aksam ve hareketlerin
tanımlanmasında TSE standartları ve diğer mevzuatla getirilen düzenlemeleri,
İfade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Lisansların Tâbi Olacağı Usûl
ve Esaslar, Lisans Sahiplerinin Hak ve Yükümlülükleri
Lisansların tabi
olacağı usûl ve esaslar
MADDE 3. —
LPG’nin dağıtımı, taşınması ve otogaz bayilik faaliyetlerinin yapılması (tüplü
LPG bayiliği hariç), depolanması, LPG tüpünün imalâtı, dolumu, muayenesi,
tamiri ve bakımı ile bu amaçla tesis kurulması ve işletilmesi için lisans
alınması zorunludur.
Piyasa faaliyetinde
bulunacak olan gerçek veya tüzel kişiler, LPG tesislerinin kuruluşunda ve
işletilmesinde ilgili kamu kurum ve kuruluşlarınca kendi mevzuatları gereği;
imar, toplum, çevre, iş sağlığı, güvenlik, teknik düzenleme ve benzeri konularda
bir sakınca bulunmadığını gösteren, tesisin kuruluşuna ve işletilmesine yönelik
gerekli ruhsat, izin ve belgelerin tamamlanmasını müteakip Kuruma lisans
başvurusunda bulunurlar. Lisans vermede, faaliyetin icrası için gereken fizikî
varlıkların temini açısından taahhüt üzerinden işlem yapılamaz.
Lisans taleplerine
ilişkin değerlendirmeler bu madde hükümleri çerçevesinde tamamlanarak en geç
altmış gün içerisinde karara bağlanır ve ilgiliye tebliğ edilir. Reddedilen
taleplerin gerekçesi bildirilir.
Bu Kanuna göre;
lisansların verilmesi, güncelleştirilmesi, geçici olarak durdurulması veya
iptaline ilişkin işlemler Kurumca yapılır. Lisansların verilmesinde pazara giriş
açısından teknoloji, kalite, güvenlik, hizmet ve teşebbüsün sürdürülebilirliği
dikkate alınır.
Lisans kapsamındaki
faaliyetlerde bulunacak özel hukuk tüzel kişileri 6762 sayılı Türk Ticaret
Kanunu hükümlerine tâbidir.
Lisanslar, yukarıda
sayılan faaliyet başlıklarına göre düzenlenir. Ayrıca lisanslarda, Kurumca
belirlenen diğer alt başlıklar da yer alır.
Lisans, üzerinde
kayıtlı faaliyeti yapmak üzere hak sahibi kılınan gerçek veya tüzel kişi adına
verilir. Lisans belgesinde, faaliyet niteliğinin yanı sıra faaliyetin
gerektirdiği tesisin türü ve coğrafi konumu, teknoloji ve miktarlar ile ilgili
bilgiler de yer alır.
Kurum, bu Kanunda
tanınan yetkiler dahilinde aşağıda belirtilen konularda düzenlemeler yapmaya
yetkilidir:
a) Lisans gerektiren
faaliyet ve/veya işlemlerin kapsamları.
b) Lisans ile
kazanılan hak ve üstlenilen yükümlülükler.
c) Lisans
kapsamındaki faaliyetlerin kısıtlanması.
ç) Faaliyetin
yürütülmesine ilişkin olarak özel şartlar belirlenmesi.
Lisansta yer alan
hususlarda değişiklik yapılmasını gerektirecek faaliyetler, Kurumca onaylanıp
lisansa işlenmedikçe yapılamaz.
Lisanslar ile ilgili
olarak;
a) Başvuru,
değerlendirme, lisans verme, lisans süresi, tadili, bedeli ile sona ermesi ve
süre uzatma işlemlerine,
b) Sınıflandırılması
uygun görülen lisansların, sınıflandırılmasına ait esaslar ve sınıflara göre
asgarî büyüklüklerine,
c) Değişiklik ile
sınıflandırmaya tâbi lisanslarda sınıf değiştirme işlemlerine,
ç) Aranacak asgarî
nitelikler ve ilgililerin tasarrufunda olması gereken asgarî varlıklarına,
d) Tutulması zorunlu
olan kayıtlar ve kayıt yöntemleri ile bildirim yükümlülüklerine,
e) Faaliyet alt
başlıkları ve bunların tanımlarına,
f) Kamunun can ve
mal güvenliği ile kullanıcı haklarına ilişkin hususlara,
g) Lisansta yer
alacak hususlara,
ğ) Lisans kapsamında
olsun veya olmasın piyasa ile ilgili faaliyetlerin yönlendirilmesi, gözetimi ve
denetimine,
Ait usûl ve esaslar
ile dağıtıcı olma şartları Kurumca çıkarılacak yönetmeliklerle düzenlenir.
Lisans sahiplerinin
hak ve yükümlülükleri
MADDE 4. —
Lisans, sahibine lisansta yer alan faaliyetin yapılması ile bu konularda
taahhütlere girişilmesi haklarını verir.
Lisans ile tanınan
haklar; bu Kanunun, ilgili diğer mevzuatın ve lisansta yer alan hususların
yerine getirilmesi koşuluyla kullanılır.
Piyasa faaliyetinde
bulunanlar, kötüniyet veya tehlikeli eylem sonucunu doğuracak her türlü
işlemden özenle kaçınmak, bunların oluşumunun engellenmesi için her türlü
tedbiri almak ve istenmeyen durumları en kısa sürede gidermek zorundadır.
Bu Kanuna göre
faaliyette bulunanlar;
a) Ticarî ve teknik
mevzuata uygun davranmak,
b) Çevreye zarar
vermemek için gerekli tedbirleri almak,
c) Kamunun can, mal
ve çevre güvenliği ile kendi tesis ve faaliyetlerini önemli ölçüde tehdit eden
veya olumsuz etkileyen bir durum oluştuğunda, kamu yetkililerini ve bundan
etkilenme ihtimali bulunan ilgilileri haberdar etmek, tehdidin niteliği ve
niceliği ile bunu önlemek üzere alınmakta olan tedbirleri Kuruma bildirmek,
ç) Zorunlu sigorta
yükümlülüğü kapsamında bulunan tesis ve/veya faaliyetlere zorunlu sigorta ile
birlikte malî mesuliyet sigortası yaptırmak,
d) Faaliyetleri
esnasında üçüncü kişilere veya çevreye verilecek zarar veya ziyanları tazmin
etmek,
e) 12 nci maddenin
birinci fıkrasına göre Kurumca belirlenen usûl ve esaslara uygun bildirimleri
yapmak,
f) 5 inci maddedeki
hükümleri yerine getirmek ve Kurumca istendiğinde 12 nci maddenin üçüncü
fıkrasına göre gerekli bilgi, belge ve numuneleri vermek, tutanakları imzalamak
ve görevlilerin tesislerde inceleme yapmasına müsaade etmek,
g) Esas
faaliyetlerine ilişkin tip sözleşme örneklerini ve bunlarda yapılacak
değişiklikleri yürürlüğe koymadan önce Kuruma bildirmek,
ğ) Piyasa
faaliyetlerinde, teknik düzenlemelere uygun LPG sağlamak,
h) Dolum
tesislerinde ve otogaz istasyonlarında sorumlu müdür bulundurmak,
ı) Aslî
faaliyetlerinde eğitim ve sertifika almış personel çalıştırmak,
i) Eşit durumdaki
alıcılara (kategorilere), eşit hak ve yükümlülük tanımak, farklı şartlar
uygulamamak,
İle yükümlüdür.
Yurt dışından LPG
temin edeceklerin rafinerici veya dağıtıcı lisansına sahip olması gereklidir.
Dağıtıcılar LPG’yi rafinerilerden veya ithalat yoluyla yurt dışından temin
ederler. LPG ithalatı, Kurumun belirleyeceği teknik düzenlemelere uygunluğu
ihtisas gümrüklerindeki laboratuvarlarda belirlendikten sonra ihtisas
gümrüklerinden yapılır. Lisans sahibi olmayanlar LPG ticareti yapamaz.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Lisans Türleri ve
Faaliyetlerin Düzenlenmesi
Üretim ve dağıtım
MADDE 5. —
Rafineriler, 4.12.2003 tarihli ve 5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu kapsamında
alacakları rafinerici lisansı çerçevesinde LPG üretimi yaparlar. Ancak dağıtıcı
lisansı sahipleri LPG dağıtım hakkına sahip olur.
Dağıtıcı lisansı
sahipleri, kendi mülkiyetlerindeki veya sözleşmelerle oluşturacakları
bayilerinin istasyonlarına otogaz LPG dağıtımı, kullanıcılara dökme LPG satış ve
ikmali, tüplü LPG dağıtım ve pazarlaması, taşıma, dolum ve depolama
faaliyetlerinde bulunabilirler. Dağıtıcılar, otogaz faaliyetine başlayabilmek
için öncelikle bu Kanun ile istenen kriterleri sağlayarak tüplü LPG faaliyetini
başlatmak ve en az bir dolum tesisini işletmeye almak zorundadır. Dağıtıcılar,
başka LPG dağıtıcılarının bayilerine dağıtım yapamazlar.
Akaryakıt dağıtıcı
lisansı sahipleri, bu Kanuna göre alacakları lisans kapsamında, LPG piyasa
faaliyetlerinde bulunabilirler. Aynı şekilde LPG dağıtıcı lisansı sahipleri,
5015 sayılı Petrol Piyasası Kanununa göre alacakları lisanslar kapsamında,
petrol piyasası faaliyetlerinde bulunabilirler.
Dağıtıcıların,
teknik düzenlemelere uygun depolama, dolum tesisi ve LPG tüplerine sahip
olması zorunludur. Dağıtıcılar, ikmal ettikleri günlük ortalama LPG miktarının
en az yirmi katını depolarında bulundurmak zorundadır. Tüplü LPG’nin
kullanıcılara teslimi, dağıtıcılar ve bunların tüplü LPG bayileri vasıtasıyla
yapılır.
Dağıtıcılar, yıllık
pazarlama projeksiyonları yapmak ve ayrıntıları ile birlikte her yıl şubat ayı
içinde Kuruma vermekle yükümlüdür. Dağıtıcılar her yıl, üçer aylık dönemlerde
projeksiyonlarının gerçekleşme değerlemesini yaparak ocak, nisan, temmuz ve ekim
aylarında Kuruma verir ve projeksiyonlarında oluşan yüzde ondan fazla artış ve
eksilişleri açıklarlar.
Dağıtıcılar, 2 nci
maddenin birinci fıkrasının (n) ve (o) bentlerinde belirtilen şekilde sözleşme
ile bayilikler oluşturur. Bayilik süresi bitiminden üç ay öncesinde bayiliğin
devamı için sözleşme yenilenmez ise sürenin bitimine kadar dağıtıcı, bayinin
ikmal ihtiyacını karşılar. Süre bitiminde bayi, sözleşme yaptığı yeni
dağıtıcının ürünlerini pazarladığı anlaşılacak şekilde faaliyetine devam eder
ve en geç bir ay içinde eski dağıtım şirketi ile ilgili tüm belirtileri
kaldırır. Tüplü LPG bayileri dağıtıcı işaretlerini sözleşme bitiminde kaldırır.
Dağıtıcıların yurt
içi pazar payı, toplam yurt içi pazarın yüzde kırkbeşini geçemez. Dağıtıcı,
otogaz LPG faaliyetinde bulunuyorsa kendi işlettiği istasyonlara sübvansiyon ve
bayi istasyonlarından farklı uygulama yapamaz. Dağıtıcı, bir adet LPG dolum ve
depolama tesisine sahip ise sadece tesislerinin bulunduğu il ile komşu illerde
otogaz dağıtım faaliyeti yapabilir.
Dağıtıcılar,
tescilli markası altında yapılan faaliyetlere ilişkin kalite kontrol ve kalite
temin faaliyetlerinin etkin biçimde yönetimini sağlamak, bayilerini ve bayilik
iptallerini gerekçeleriyle birlikte Kuruma bildirmekle yükümlüdür. LPG dağıtımı
için kurulacak tesis ve ekipmanlar ile taşıma araçlarına ilişkin teknik
özellikler, piyasa faaliyeti ile ilgili servis hizmetleri ve güvenlik, LPG satış
yeri, çevre ve benzeri kriterler Kurum tarafından çıkarılacak yönetmeliklerle
belirlenir.
a) Dağıtıcılar
otogaz LPG faaliyeti yaparken;
1) Bayilik
sözleşmesi yaptıkları kendi tescilli markası ve amblemini taşıyan otogaz
istasyonlarına LPG ikmali yapmak,
2) İlgili kamu
kurum ve kuruluşlarından gerekli ruhsat, izin ve belgeleri almamış olan
istasyonlara LPG ikmali yapmamak,
3) Otogaz
istasyonlarına tüplü ve dökme LPG ikmali yapmamak,
4) Otogaz
istasyonlarına LPG ikmalini, mülkiyeti veya tasarrufu altında tescilli
markasını, unvanını ve amblemini taşıyan teknik düzenlemelere uygun araçlar
ile yapmak,
5) Otogaz
istasyonlarını gözlemlemek ve otogaz istasyonlarının teknik düzenlemelere ve
bakımlarına ilişkin bilgileri içeren sonuç raporlarını yıllık bazda Kuruma
bildirmek,
İle yükümlüdür.
b) Dağıtıcılar dökme
LPG faaliyeti yaparken;
1) Sadece sözleşme
yaptıkları kullanıcılara dökme LPG ikmali yapmak,
2) LPG ikmali
yaptıkları sözleşmeli kullanıcıların, dağıtıcı veya kullanıcı tarafından
kurulmuş, dökme LPG tesis ve tesisatlarının ilgili teknik düzenlemelere
uygunluğunu tespit etmek, periyodik kontrolleri yapmak, teknik düzenlemelere
uygun olmayan tesislere LPG ikmali yapmamak,
3) LPG ikmalini,
mülkiyetinde veya tasarrufu altında tescilli markasını, unvanını ve amblemini
taşıyan teknik düzenlemelere uygun araçlar ile yapmak,
4) Kullanıcılara
teslim ettikleri dökme LPG’nin, farklı amaçlarla kullanılması halinde Kuruma
bildirmek ve ikmal yapmayı durdurmak,
5) Kullanıcının
dökme LPG tesislerini yürürlükteki teknik düzenlemelere uygun olarak kurmak, bu
işlem esnasında uzman personel kullanmak ve bu esnada oluşan zarar ve ziyanı
tazmin etmek,
6) Kullanıcıları,
dökme LPG kullanımı ve tesisin işletilmesi konusunda bilgilendirmek,
7) Kullanıcıların
arıza, kontrol ve bakım taleplerini zamanında yerine getirmek üzere gerekli
tedbirleri almak,
İle yükümlüdür.
c) Dağıtıcılar tüplü
LPG faaliyeti yaparken;
1) Gerekli
ruhsatları haiz teknik düzenlemelere uygun tesisler kurmak ve işletme
faaliyetlerinde bulunmak, tesisleri ve yürütülen faaliyetleri ile ilgili olarak
bir risk değerlendirmesi yaparak gerçekleşmesi halinde işyerinin tamamını ve
çevreyi olumsuz etkileyebilecek durumları tespit ederek yapılacak eylemleri,
uyulacak kuralları ve alınması gerekli tedbirleri belirleyen bir acil müdahale
plânı hazırlamak ve bu plânı bulunduğu yerin en büyük mülkî amirine bildirmek,
2) Dolum
tesislerinde sadece kendi tescilli markası ve amblemini taşıyan LPG tüplerinin
dolumunu yapmak, dolum anlaşması olan firmaların tüplerini anlaşma şartları
uyarınca doldurmak,
3) Bayilerinin tüplü
LPG ihtiyaçlarını zamanında ve aksatmadan karşılamak için gerekli her türlü
tedbiri almak,
4) Tescilli markası
ve amblemini taşıyan LPG tüplerinin teknik düzenlemelerde belirtilen periyodik
muayenelerini yapabilecek üniteleri kurmak, periyodik muayeneler dışında kalan
tamir, ısıl işlem, kumlama, temizleme ve metal kaplama gibi diğer ana işlemleri
yapabilecek üniteleri kurmak ya da bu işlemleri yapabilecek yeterlilikteki
yerlerle sözleşme yapmak,
5) LPG tüplerinin
dolum öncesi, dolum sırası ve dolum sonrası kontrol işlemlerini yapmak,
6) Teknik
düzenlemelere uygun olmayan, periyodik muayenesi yapılmayan, paslı, şişkin,
ezik, kesik, boyasız, çatlak, yangın hasarlı ve benzeri tüplere dolum yapmamak,
dolum için getirilen tüpleri dolum yapmadan önce teknik düzenlemelere göre
kontrolden geçirmek, tamir ve bakım işlemlerini yapmak veya yaptırmak mümkün
değilse imha etmek,
7) Bayileri eğitmek
ve tüketicileri bilgilendirmek,
İle yükümlüdür.
Dağıtıcılar
birbirleri arasında toptan LPG ticareti yapabilirler.
Taşıma, depolama,
dolum, tüp imalatı, tüp muayene, tamir ve bakımı
MADDE 6. —
Dökme LPG ve otogaz LPG taşıma ile depolama ve dolum faaliyetlerinin yapılması
için verilecek lisanslara uygulanacak değerleme kriterleri ve lisansın
verilmesini gerektirecek teknik ve malî şartlar Kurumca belirlenir.
LPG’nin piyasaya
arzı işleminde kullanılacak tüplerin imalatını gerçekleştirecek olanlar, gerekli
teknik düzenlemelere uygun üretim yapabildiklerini gösterir tesislerinin teknik
özellikleri ile birlikte Kuruma başvurarak lisans almak ve diğer mevzuatta
belirtilen teknik özelliklere uygun üretim yapmakla yükümlüdür.
Muayene, tamir ve
bakım işlemlerini yapacak olanlar bu işlemleri yapabilmek için Kurumdan lisans
almak zorundadır.
Otogaz bayileri
MADDE 7. —
Otogaz bayileri, dağıtıcılar ile yapacakları tek elden satış sözleşmesine göre
bayilik faaliyetlerini yürütürler.
Otogaz bayileri;
1) Tek bir dağıtıcı
ile sözleşme yapmak ve istasyonunda sadece sözleşmeli olduğu dağıtım şirketince
ikmal edilen LPG’ yi satmak,
2) Otogaz
istasyonları için ilgili kamu kurum ve kuruluşlarından gerekli ruhsat, izin ve
belgeleri almak,
3) Otogaz
istasyonlarında LPG ile çalışan araçlara otogaz LPG ikmali yapmak,
4) Otogaz
istasyonlarında LPG tüpü dolumu ve satışı yapmamak, LPG tüpü dolumuna yarayan
hiçbir alet, makine ve teçhizatı istasyon dahilinde bulundurmamak,
5) Anlaşma
yaptıkları dağıtıcının tescilli markası ve amblemini istasyonunda görülebilecek
bir yere koymak,
6) İstasyonlarında
sorumlu müdür çalıştırmak,
İle yükümlüdür.
Otogaz istasyonları
ve depolama tanklarının, dispenserlerinin, pompa ve aksamlarının, idarî
binalarının; metro hatlarına, okullara, camilere, hastanelere, çocuk parklarına
ve kamu kullanımının yoğun olduğu tesislere, doğal gaz reglaj, depolama tankları
ve baz istasyonları gibi yanıcı parlayıcı özellik arz eden depo ve tesislere,
akaryakıt dispenserlerine olan mesafelerinin teknik düzenlemelere uygun olması,
kendi mülkiyeti veya kullanma hakkına sahip olduğu alan içinde sağlanması
zorunludur.
Belediye ve mücavir
alan sınırları içinde ve dışında bulunan otogaz istasyonlarının depolama
tankları teknik düzenlemelere uygun olarak yerleştirilir.
Otogaz istasyonları
ile içinde otogaz tesisi bulunan akaryakıt istasyonlarının sahası içinde, teknik
düzenlemelere uygun olarak tesis edilmiş idarî büro, araç yıkama ve yağlama
tesisleri, müşterilerin acil ihtiyaçlarının giderilmesi için kurulan küçük
market gibi tesislerin dışında lokanta, ticari ve sosyal amaçlı tesisler
kurulması, kamu can ve mal güvenliği açısından konulmuş kriterleri ihlâl edemez.
Dağıtıcılar ve
bayiler kurdukları otogaz istasyonlarını lisans alarak işletmeye başlar.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Tüplü LPG Bayilerinin, Dökme
LPG Kullanıcıları ve Tüplü
LPG Kullanıcılarının Uyması
Gereken Usûl ve Esaslar
Tüplü LPG bayileri
MADDE 8. —
Tüplü LPG bayileri lisansa tâbi değildir. Boş olanlar da dahil olmak üzere LPG
tüpleri; imalat fabrikaları, dağıtıcılar ve tüplü LPG bayileri dışında, şahsi
ihtiyaç haricinde hiçbir kişi veya kurum tarafından bulundurulamaz,
takas ve satışa konu edilemez.
Tüplü LPG
kullanıcıları, Türk Standartları Enstitüsü tarafından yayınlanan kullanma
kurallarına ilişkin standartlar ile dağıtım şirketi ve bayisi tarafından
kendisine bildirilen usûl ve esaslara uygun şekilde davranmakla yükümlüdür.
Bayiler; depoları,
işyerleri ve nakil araçlarında bayii oldukları dağıtıcının tescilli markası ve
amblemini taşıyan LPG tüpleri bulundurmak zorundadır; ayrıca bayii oldukları
dağıtıcının çoğunluk hissesine sahip olduğu diğer dağıtıcıların tüplerini de
sözleşme yapmak kaydıyla bulundurabilir ve satışını yapabilir.
Tüplü LPG bayileri ;
1) Tüplerini bayii
oldukları dağıtıcılardan temin etmek, hiçbir şekilde LPG dolum işlemi yapmamak
ve işyerlerinde, depolarında, nakil vasıtalarında LPG dolumu sağlayan araç
bulundurmamak,
2) İlgili kamu
kurum ve kuruluşlarından gerekli ruhsat, izin ve
belgeleri almak,
3) LPG tüp
depolarının, nakil araçlarının ve perakende satış yerlerinin teknik
düzenlemelere uygun olmasını sağlamak,
4) Bağlı
bulundukları (dağıtıcının yazılı izni ile aynı dağıtıcıya bağlı diğer bayiler
hariç) ve diğer dağıtıcıların bayilerine tüplü LPG satışı yapmamak,
5) Meskûn
mahallerdeki tüp satış yerlerini nakil, itfaiye ve cankurtaran araçlarının
kolaylıkla ulaşabilecekleri noktalarda kurmak,
6) İki kilogram
üzeri tüp teslimini ve bağlantısını adreste yapmak,
İle yükümlüdür.
LPG birikmesine
müsait bodrumlarda veya merdivenle çıkılan zemin üstü asma katlarda kaza veya
yangın halinde rahatlıkla tahliye yapılmasına imkân verecek genişlikte çıkışı
olmayan yerlerde tüp satış yerleri açılamaz.
Dökme LPG
kullanıcıları
MADDE 9. —
Dökme LPG kullanıcıları sözleşme yaptıkları dağıtıcıdan dökme LPG ikmali yapmak
ve ilgili mevzuata göre gerekli izinleri almak zorundadır.
Dökme LPG
kullanıcıları dağıtıcının bilgisi dışında dökme LPG sistemine başkalarının
müdahale etmesine izin veremez. Kurum bu tesislerin işletilmesinde,
geliştireceği ilke ve ölçütler doğrultusunda düzenlemeler yapabilir.
Kullanıcılar tesis
veya konutu için aldığı LPG’yi amacı dışında kullanamaz.
İKİNCİ KISIM
Çeşitli Hükümler
BİRİNCİ BÖLÜM
Fiyat Oluşumu, Eşgüdüm,
Bilgilerin
Toplanması, Kayıt Düzeni,
Denetim,
Tebligat, Sigorta, Sorumlu
Müdür ve Eğitim
Fiyat oluşumu
MADDE 10. — LPG alım satımında
fiyatlar, erişilebilir dünya serbest piyasa koşullarına göre oluşur.
Rafineriler ve
dağıtıcılar, lisansları kapsamında yaptıkları piyasa faaliyetlerine ilişkin
fiyatları, erişilebilir dünya serbest piyasalarındaki fiyat oluşumunu dikkate
alarak, tavan fiyatlar olarak Kuruma bildirirler.
Ancak, LPG
piyasasında faaliyetleri veya rekabeti engelleme, bozma veya kısıtlama amacını
taşıyan veya bu etkiyi doğuran veya doğurabilecek nitelikte anlaşma veya
eylemlerin piyasa düzenini bozucu etkiler oluşturması halinde, gerekli
işlemlerin başlatılmasıyla birlikte, her seferinde iki ayı aşmamak üzere,
faaliyetlerin her aşamasında, bölgesel veya ulusal düzeyde uygulanmak için taban
ve/veya tavan fiyat tespitine ve gerekli tedbirlerin alınmasına Kurum
yetkilidir. Belirli bölgelere ve belirli amaçlara yönelik olarak fiyatlara
müdahale edilmeksizin kullanıcıların desteklenmesinin usûl ve esasları ile
miktarı Bakanlığın teklifi üzerine Bakanlar Kurulu kararı ile belirlenir.
Eşgüdüm
MADDE 11. —
Piyasayı doğrudan veya dolaylı olarak ilgilendiren konularda yetkili kılınan
diğer mercilerce yapılacak her türlü düzenleme çalışması öncesi (vergi, resim ve
harçlara ilişkin düzenlemeler hariç) Kurumun haberdar edilmesi ve çalışmalara
iştirakinin sağlanması esastır.
LPG piyasası
faaliyetleri ile ilgili olarak Türk Standartları Enstitüsü tarafından yapılacak
standart hazırlık çalışmalarında Kurum temsilcisi de bulunur. Piyasa
faaliyetlerine ilişkin Türk standartları, Kurul onayı ile mecburi hale
getirilebilir.
Kurum;
a) Lisanslı tesisler
açısından tehlikeli eylem ve kötüniyetin oluşması halinde,
b) Piyasada haksız
rekabet yaratacak ve yanıltıcı nitelikte reklam ve ilânlar ile benzeri
faaliyetlerin yapılması durumunda,
c) Piyasada faaliyet
gösteren malzeme ve cihaz ithalatçı, üretici ve satıcıları ile bunların yetkili
servisleri hakkındaki düzenleme ve uygulamalarda,
Görüş bildirmeye
veya ilgili makamlardan talepte bulunmaya yetkilidir.
Kurum, piyasa
faaliyetlerine ilişkin olarak açılmış veya açılacak kamu davalarına müdahil
olabilir. Bu konularla ilgili olarak suç duyurusunda bulunabileceği gibi
mevzuatın uygulanması açısından, adlî ve mülkî makamlardan yaptırım talebinde
bulunabilir.
Kurum, bu Kanunun
etkin bir biçimde uygulanmasının sağlanması için ilgili kamu kurum ve
kuruluşlarıyla koordineli çalışmalar yürütür ve alınacak kararların
uygulanmasında ilgili kamu kurum ve kuruluşlarından uzman eleman çalıştırabilir.
Bilgilerin
toplanması, kayıt düzeni, denetim ve tebligat
MADDE 12. —
Piyasanın işleyişine ilişkin bilgileri derlemek amacıyla bildirim yükümlülükleri
Kurumca belirlenir. Kurum, lisans sahiplerinin, Vergi Usul Kanunu hükümleri
saklı kalmak şartı ile düzenleyecekleri belge ve tutacakları kayıt düzenlerine
ilişkin özel usûl ve esaslar belirleyebilir.
Kurum, bu Kanunun
kendisine verdiği görevleri yerine getirirken gerekli gördüğü her türlü bilgiyi
kamu kurum ve kuruluşları ile gerçek ve tüzel kişilerden isteyebilir.
Görevlendirilen
Kurum personeli, piyasa tarafları ve/veya tesisleri nezdinde, defterler de dahil
olmak üzere her türlü evrak, belge ve emtianın incelenmesi, suret veya numune
alınması, konuyla ilgili yazılı veya sözlü açıklama istenmesi, gerekli
tutanakların düzenlenmesi, tesislerin ve işletiminin incelenmesi konularında
yetkilidir. Görevlendirme yazısında amaç, kapsam, süre ve yetkinin çerçevesi yer
alır.
Kurum, piyasa
faaliyetlerini kendi personeli ile veya kamu kurum ve kuruluşları ile özel
denetim kuruluşlarından hizmet alımı yoluyla denetime tâbi tutar. Kurum, idarî
ve teknolojik yöntemler ile denetim sistemini kurar. Valilikler, görevli
elemanların başvurusu halinde denetim amaçlı alınacak numunelerin rafineri,
dağıtıcı, kullanıcı ve bayilerden alınmasını ve emniyetini sağlamakla
yükümlüdür. Numunelerde yapılacak testlerde alınan numunelerin laboratuvar
analizi ile standarda uymadığı tespit edildiğinde, 16 ncı madde hükümleri
uygulanır. Denetlemede, ön araştırmada ve soruşturmada takip edilecek usûl ve
esaslar yönetmelikle düzenlenir.
Bilgilerin
ilgililere ve kamuya açıklanmasına ilişkin ilke, usûl ve esaslar Kurumca
çıkarılacak yönetmelikle belirlenir. Piyasa açısından ticarî gizlilik niteliği
taşıyan bilgiler açıklanamaz. Lisans sahiplerinin lisans belgesi içeriği özet
bilgileri Kurum tarafından ilân edilir. Kurumca bu Kanuna göre yapılacak her
türlü tebligat hakkında 7201 sayılı Tebligat Kanunu hükümleri uygulanır; ancak
ilânen yapılacak tebligatlar Resmi Gazetede yayımlanır.
Sigorta
MADDE 13. —
Lisans kapsamında yürütülen faaliyetler için sigorta yaptırılması zorunludur.
Bakanlar Kurulu kararıyla sigorta kapsamından muaf tutulacak faaliyetler
belirlenebilir. Sigorta kapsamına alınacak varlık çeşitlerinin belirlenmesi ile
bunların tâbi olacağı sigorta kolları ve muafiyet tanınan hususlar, yönetmelikle
düzenlenir.
Sorumlu müdür
MADDE 14. —
LPG dolum tesislerinde ve otogaz istasyonlarında sorumlu müdür bulundurulması
zorunludur. LPG dolum tesislerinde ve otogaz istasyonlarında bulundurulacak
sorumlu müdürün yetki, sorumluluk ve nitelikleri Kurum tarafından çıkarılacak
yönetmelikle belirlenir.
Eğitim
MADDE 15. —
LPG piyasasında görev yapacak sorumlu müdürler, tanker şoförleri, dolum
personeli, tüp dolum personeli, tüp dağıtım araçlarının şoförleri ve tüp dağıtım
personeli, tanker dolum personeli, test ve muayene elemanları ve otogaz LPG
dolum personeli, pompacılar ile tesisat, projelendirme ve imalatında görev alan
diğer personel, TMMOB (Türk Mühendis ve Mimarlar Odaları Birliği)’a bağlı ilgili
meslek odası tarafından eğitime tâbi tutulurlar. Eğitime ilişkin esas ve
usûllerin yer alacağı yönetmelik TMMOB (Türk Mühendis ve Mimarlar Odaları
Birliği) ve ilgili kurum tarafından müştereken hazırlanır.
İKİNCİ BÖLÜM
İdarî Para Cezaları,
Yaptırımlar, Ön Araştırma, Soruşturma, Dava Hakkı ve Yönetmelik
İdarî para cezaları
MADDE 16. —
Bu Kanuna göre idarî para cezalarının veya idarî yaptırımların uygulanması, bu
Kanunun diğer hükümlerinin uygulanmasına engel oluşturmaz. Bu Kanuna göre
verilen ceza ve tedbirler diğer kanunlar gereği yapılacak işlemleri
engellemez.
Bu Kanuna göre;
a) Aşağıdaki haller
ağır kusur sayılarak sorumluları hakkında beşyüzmilyar
Türk Lirası idarî para cezası verilir:
1) Lisans almaksızın
lisansa tâbi faaliyetlerin yapılması.
2) 4 üncü maddenin
son fıkrasının ihlâli.
3) 10 uncu madde
gereği Kurum tarafından yapılan uygulamaların dolaylı veya dolaysız olarak
engellenmesi veya engellenmeye teşebbüs edilmesi.
4) 12 ve 13 üncü
madde hükümlerinin ihlâli.
b) Aşağıdaki haller
birinci derece kusur sayılarak sorumluları hakkında
ikiyüzmilyar Türk Lirası idarî para cezası verilir:
1) 5, 6 ve 7 nci
madde hükümlerinin ihlâli.
2) Lisans almaksızın
hak konusu yapılan tesislerin yapımına ve/veya işletimine başlanması ile bunlar
üzerinde tasarruf hakkı doğuracak işlemlerin yapılması.
3) Sahip olunan
lisansın verdiği haklar dışında faaliyet gösterilmesi.
4) Son fıkrası hariç
4 üncü madde hükümlerinin ihlâli.
c) 9, 14 ve 15 inci
madde hükümlerinin ihlâli ikinci derece kusur sayılarak sorumlular hakkında
ellimilyar Türk Lirası idarî para cezası uygulanır.
ç) 8 inci maddenin
dördüncü fıkrasının (6) numaralı bendinin ihlâli halinde bayilere
yüzmilyon Türk Lirası idarî para cezası verilir.
Ancak tüpün sisteme
bağlantısının kullanıcı tarafından yapıldığının kanıtlanması durumunda tüp bayii
ve dağıtıcı şirketlere hukukî ve cezaî sorumluluk yüklenmez.
Yukarıda
belirtilenlerin dışında kalan ancak bu Kanunun getirdiği yükümlülüklere
uymayanlara Kurumca birmilyar Türk Lirası
idarî para cezası verilir.
Cezalar tahsil
edilinceye kadar mahkeme kararı ile ilgililerin varlıklarına tedbir
konulabilir. Tesisler, lisans alınıncaya veya bu Kanuna göre lisans
gerektirmeyen faaliyet gösterecek hale getirilinceye kadar mühürlenir.
Ceza uygulanan bir
fiilin iki takvim yılı geçmeden aynı kişi tarafından tekrarı halinde, cezalar
iki kat olarak uygulanır.
Kurulun ceza
vermesinde zamanaşımı süresi, ihlâlin ve/veya olayın meydana geliş tarihinden
itibaren beş yıldır. Bununla ilgili olarak Kurumun inceleme ve araştırma
amacıyla yapacağı herhangi bir işlem, bu işlemin kişilerden birine tebliği
anından itibaren zamanaşımını keser. Karar aleyhine yargı yoluna başvurulmuş
olması da zamanaşımı süresini keser.
Ay içinde tahsil
edilen idarî para cezaları müteakip ayın yirminci işgünü sonuna kadar Hazineye
irat kaydedilir.
İdarî para
cezalarında tüzel kişilerin sorumluluğu 6762 sayılı Türk Ticaret Kanununun 65
inci maddesine göre tayin olunur.
İdarî para cezaları,
tebliğ tarihini takip eden otuzgün içinde Kurul tarafından belirlenen hesaplara
ödenir. Süresinde ödenmeyen cezalar, 21.7.1953 tarihli ve 6183 sayılı Amme
Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanuna göre takip ve tahsil edilmek üzere
Kurum tarafından cezaya muhatap olanların bağlı bulundukları vergi dairelerine
bildirilir.
İdarî para
cezalarının miktarları her yıl bir önceki yıla ilişkin olarak 213 sayılı Vergi
Usul Kanununun mükerrer 298 inci maddesi uyarınca belirlenen yeniden değerleme
oranında artırılmak suretiyle uygulanır. Bu şekilde yapılacak hesaplamalarda
milyon kesirleri dikkate alınmaz.
Yaptırımlar
MADDE 17. —
Lisans sahibi kişiler hakkında bu Kanuna, bu Kanuna göre yürürlüğe konulmuş
yönetmeliklere, Kurumun yazılı talimatlarına veya lisanslarına kayıtlı
hususların herhangi birine riayet edilmediği takdirde, Kurum tarafından ön
araştırma veya soruşturma başlatılır. Ayrıca, ilgiliye onbeş gün içerisinde
aykırılıkların giderilmesi, aksi halde bahse konu piyasa faaliyetlerinin geçici
bir süre için durdurulabileceği veya doğrudan doğruya iptal yaptırımının
uygulanacağı ihbar edilir. Bu ihbara rağmen onbeşgünlük sürenin bitiminde
aykırılıklar giderilmezse, Kurum piyasa faaliyetini otuzgünden az, yüzseksen
günden çok olmamak üzere geçici olarak durdurur. Geçici durdurma süresince,
tehlikeli eylemin veya kötüniyetin veya herhangi bir zararın oluşmasının
önlenmesi ile faaliyetin durdurulmasına neden olan durumun ortadan
kaldırılmasına ilişkin faaliyetler dışında hiçbir piyasa faaliyeti yapılamaz.
Lisans iptalleri Kurumca yapılacak soruşturma neticesine göre karara bağlanır.
Kaçak veya menşei
belli olmayan veya teknik düzenlemelere uygun olmayan LPG ile piyasa
faaliyetinde bulunan lisans sahiplerinin lisansı iptal edilir. Teknik
düzenlemelere uygun olmayan LPG mahkeme kararı ile müsadere edilir. Bu LPG’yi
ikmal edenler zararı tazmin etmekle yükümlüdür.
Otogaz istasyonu
kapsamında sürdürülen bayilik faaliyetlerinin, bu Kanuna veya bu Kanuna
istinaden çıkarılan düzenlemelere aykırılığının Kurumca tespiti halinde, anılan
istasyonda yapılan LPG ikmali Kurumca geçici veya süresiz olarak mühürleme
suretiyle durdurulur. İptale veya mühürlemeye ilişkin usûl ve esaslar Kurumca
çıkarılacak yönetmelikle düzenlenir.
Lisans iptaline veya
mühürlemeye rağmen, faaliyetlerini sürdüren gerçek kişiler ile tüzel kişilerin
yetkilileri hakkında 765 sayılı Türk Ceza Kanununun 274 üncü maddesi hükümleri
uygulanır.
Bu Kanuna göre
yapılan talep veya işlemlerde, kanuna karşı hile veya gerçek dışı beyanda
bulunulduğunun tespiti halinde lisans iptal olunur.
Teknik düzenlemelere
uygun olmayan LPG ikmali nedeniyle kullanıcıya verilen zarar ve hasarların
tazmini hususu, kullanıcıların muhatap olduğu lisans sahibi gerçek veya tüzel
kişilerin lisanslarında ve sözleşmelerinde yer alır. Uygulamaya ilişkin usûl ve
esaslar yönetmelikle belirlenir.
Ön araştırma,
soruşturma ve dava hakkı
MADDE 18. —
Kurul, re’sen veya kendisine intikal eden ihbar veya şikâyetler üzerine doğrudan
soruşturma açılmasına ya da soruşturma açılmasına gerek olup olmadığının tespiti
için ön araştırma yapılmasına karar verir.
Ön araştırma ve
soruşturmada takip edilecek usûl ve esaslar, Kurum tarafından yürürlüğe
konulacak yönetmelikle düzenlenir.
Kurul kararlarına
karşı açılacak davalar ilk derece mahkemesi olarak Danıştayda görülür. Danıştay,
Kurul kararlarına karşı yapılan başvuruları acele işlerden sayar.
Yönetmelik
MADDE 19. —
LPG piyasa faaliyetlerine ilişkin hususlar, bu Kanunun ilgili maddelerinde yer
alan çerçeve ve yetkilendirme dahilinde Kurul tarafından yürürlüğe konulacak
yönetmeliklerle düzenlenir. Bu yönetmelikler Resmi Gazetede yayımlanır.
Ayrıca Kurum,
yetkilerini Kurul kararıyla özel nitelikli kararlar almak suretiyle de
kullanabilir. Özel nitelikli kararlardan kamuoyunu ilgilendiren hususlar ile
yapılacak düzenlemeleri açıklamak amacıyla çıkarılacak tebliğler, basın ve yayın
araçlarıyla veya özel bültenler ile duyurulur.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Elektrik Piyasası
Kanununda Yapılan Değişiklikler
MADDE
20. —
20.2.2001 tarihli ve 4628 sayılı Elektrik Piyasası Kanununa 5/B maddesinden
sonra gelmek üzere aşağıdaki 5/C maddesi eklenmiştir.
Kurulun
sıvılaştırılmış petrol gazları (LPG) piyasası ile ilgili görevleri
MADDE
5/C. - Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu LPG piyasası ile ilgili olarak aşağıda
belirtilen görevleri de yerine getirir:
a)
Sıvılaştırılmış Petrol Gazları (LPG) Piyasası Kanunu ve Elektrik Piyasası
Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun hükümlerini uygulamak, piyasa
faaliyetlerine ilişkin her türlü düzenlemeleri yapmak ve yürütülmesini sağlamak.
b) LPG
piyasası faaliyetlerine ilişkin plân, politika ve uygulamalarla ilgili Kurum
görüş ve önerilerini belirlemek.
c) LPG
piyasası faaliyetleriyle ilgili denetleme, ön araştırma ve soruşturma
işlemlerini yürütmek, yetkisi dahilindeki ceza ve yaptırımları uygulamak ve dava
açmak da dahil olmak üzere her türlü adlî ve idarî makama başvuru kararlarını
almak.
d)
Uluslararası organizasyon ve teşkilatların LPG piyasasına ilişkin uygulamalarını
izlemek.
e) LPG
piyasasında lisans ve lisanslarla ilgili işlem bedellerini belirlemek.
f) LPG
piyasasında faaliyet gösteren kişilerin denetlenmiş malî tablolarını incelemek
veya incelettirmek.
g) LPG
piyasasında faaliyet gösteren kişilerden istenecek olan hizmet güvenilirliği,
hizmet dışı kalmalar ve diğer performans ölçütleriyle ilgili raporların
kapsamını belirlemek ve düzenli olarak Kurula vermelerini sağlamak.
h)
Sıvılaştırılmış Petrol Gazları (LPG) Piyasası Kanunu ve Elektrik Piyasası
Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun hükümlerine, çıkarılan yönetmelik
hükümlerine, Kurul tarafından onaylanan tarife ve yönetmeliklere, lisans hüküm
ve şartlarına, teknik düzenlemelere ve Kurul kararlarına aykırı davranıldığı
durumlarda idarî para cezası vermek, lisansları iptal etmek.
MADDE
21. — 4628 sayılı Kanunun 6 ncı maddesinin birinci ve üçüncü fıkralarında
geçen "elektrik ve doğal gaz" ibaresinden sonra gelmek üzere "ile petrol ve
LPG" ibaresi, "elektrik enerjisi ticareti ve doğal gaz ticareti" ibaresinden
sonra gelmek üzere "ile petrol ve LPG ticareti" ibaresi, dördüncü fıkrasında
geçen "elektrik enerjisi ve doğal gaz" ibaresinden sonra gelmek üzere "ile
petrol ve LPG" ibaresi eklenmiştir.
MADDE
22. — 4628 sayılı Kanunun 10 uncu maddesine aşağıdaki (D) bendi ile bu
bentten sonra gelmek üzere aşağıdaki fıkralar eklenmiştir.
D)
Kurumun LPG piyasası ile ilgili gelirleri aşağıdaki kalemlerden oluşur:
a)
Katılma payı.
b)
Lisans, onay, izin ve vize işlemleri üzerinden alınacak bedeller.
c) Yayın
ve sair gelirler.
d)
Ayrıntıları kamuoyuna duyurulmak kaydıyla ve piyasanın gelişimine dair etüt ve
proje çalışmalarının finansmanında kullanılmak üzere uluslararası kurum ve
kuruluşlar tarafından verilecek hibeler.
(a) alt
bendindeki katılma payının mükellefi; Sıvılaştırılmış Petrol Gazları (LPG)
Piyasası Kanunu ve Elektrik Piyasası Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair
Kanuna göre üretim, dağıtım, dolum ve otogaz bayii lisansı sahibi gerçek ve
tüzel kişilerdir. Sıvılaştırılmış Petrol Gazları (LPG) Piyasası Kanunu ve
Elektrik Piyasası Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanuna göre lisans
alarak faaliyet gösteren lisans veya müşterek lisans sahipleri, katılma payını
toplam net akaryakıt ve LPG satışları üzerinden öder. Katılma payı, lisans
sahiplerince yıllık gelir tablolarında yer alan net satışlar tutarının binde
biri oranını ve ikimilyon ABD Dolarını aşmayacak şekilde Kurulca belirlenir. Yıl
içinde uygulanacak katılma payı oranı bir önceki yılın aralık ayı içinde
açıklanır.
Net
satış hâsılatı içinde yer alması halinde, yıl içinde LPG için ödenen gümrük
vergi, resim ve harçları ile özel tüketim vergisi toplamı net satışlar
toplamından tenzil edilir.
Katılma
payı ödemekle yükümlü lisans sahipleri, herhangi bir bildirim beklemeksizin her
yıl mayıs ayı sonuna kadar bir önceki yıla ait bilanço ve gelir tablolarını
Kuruma göndermek ve katılma payının yarısını haziran, ikinci yarısını kasım ayı
sonuna kadar ödemek zorundadır.
Süresinde beyan edilmeyen veya hatalı beyan edilen katılma paylarına ilişkin
cezaî ve idarî işlemler Kurumca tamamlanarak ilgili organlar nezdinde adlî ve
idarî işlemler başlatılır. Süresinde ödenmeyen malî yükümlülükler ve gecikme
zamları hakkında 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun
hükümleri uygulanarak ilgili vergi daireleri aracılığı ile tahsili sağlanır.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Geçici ve Son Hükümler
GEÇİCİ MADDE 1. —
Bu Kanunun yürürlüğe girmesinden önce; LPG dağıtım ve pazarlama şirketlerinin,
mevcut mevzuat kapsamında tanınan hak ve menfaatleri ile yükümlülüklerine
ilişkin hükümler, bu Kanunda belirlenen süre ve esaslar dahilinde faaliyeti ile
ilgili lisans verilinceye kadar saklıdır.
Otogaz istasyonları
ile içinde otogaz tesisi bulunan akaryakıt istasyonlarının sahası içinde, teknik
düzenlemelere uygun olarak tesis edilmiş idarî büro, araç yıkama ve yağlama
tesisleri, müşterilerin acil ihtiyaçlarının giderilmesi için kurulan küçük
market ve benzeri tesislerin dışındaki lokanta, ticarî ve sosyal amaçlı tesisler
7 nci maddenin beşinci fıkrasında belirtilen şartlara iki yıl içinde uygun hale
getirilir.
GEÇİCİ MADDE 2. —
Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte fiilen, bu Kanun uyarınca lisans alınması
gereken faaliyetleri yürüten kişiler, bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten
sonra bir yıl içinde durumlarını bu Kanuna uygun hale getirerek, Kurum
tarafından istenecek bilgi ve belgelerle Kuruma başvurmak zorundadır.
Başvurusunu yapmış ancak işlemleri tamamlayamayan kişilerin faaliyetlerinin
devamı için üç ayı aşmamak üzere ek süre verilmesinde Kurum yetkilidir. Ancak bu
Kanun yürürlüğe girmeden önce, kurulduğu dönemdeki mevzuata göre gayri sıhhi
müessese, işyeri açma ve çalışma ruhsatlı olarak faaliyetlerini sürdüren otogaz
istasyonları, bu Kanun gereği belirlenen güvenlik önlemlerine uymak kaydıyla
faaliyetlerine devam ederler.
Süresinde
başvurmayan veya süresinde başvurduğu halde süresinde durumunu bu Kanuna uygun
hale getirmeyenlerin faaliyetleri sürenin bitim tarihi itibarıyla durdurulur.
GEÇİCİ MADDE 3. —
Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte yürürlükte olan LPG ile ilgili kararname,
yönetmelik ve tebliğlerde yer alan hükümler, Kurumca düzenleme yapılıncaya kadar
saklıdır. Kurum tarafından hazırlanacak yönetmelik ve diğer mevzuat yürürlüğe
girene kadar Sanayi ve Ticaret Bakanlığı, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı
ve/veya Petrol İşleri Genel Müdürlüğünce yürütülmekte olan işlemlere ilişkin
görevler sürdürülür. Ancak, bu süre içerisinde anılan mevzuata istinaden yeni
LPG dağıtım ve pazarlama şirketlerinin kurulması ile ilgili olarak statü
verilmez.
GEÇİCİ MADDE 4. —
Lisans yönetmeliği yürürlüğe girinceye kadar piyasa faaliyetlerine ilişkin
lisans isteminde bulunulamaz. Lisans yönetmeliğinin yürürlüğe girişi, bu Kanunun
yürürlüğe girdiği tarihi takip eden yüzsekseninci günü aşamaz.
GEÇİCİ MADDE 5. —
4 üncü maddenin son fıkrasında yer alan ihtisas gümrüklerinin kurulması için
gerekli alt yapı ve teçhizat Gümrük Müsteşarlığının belirleyeceği gümrüklerde
1.7.2005 tarihine kadar Kurum tarafından yaptırılır ve Gümrük Müsteşarlığına
devredilir. İhtisas gümrüklerinin personel ihtiyacı Gümrük Müsteşarlığı
tarafından temin edilir ve personelin eğitimi de Kurum tarafından sağlanır.
GEÇİCİ MADDE 6. —
Elektrik Üretim Anonim Şirketi özelleştirilmesi tamamlanıncaya kadar;
a) Dahilde işleme
belgesine sahip elektrik ihraç eden elektrik üretim şirketleri elektrik
üretiminde kullanacakları, dahilde işleme belgelerinde hammadde olarak
belirtilen akaryakıtları Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu’na bilgi vermek
koşuluyla yurt dışından, kara ve/veya deniz yolu ile Dahilde İşleme Rejimi
kapsamında kendileri temin edebilirler.
b) Elektrik Üretim
Anonim Şirketi mevcut kapasitesinin yeterli olması ve ihraç edilmesi kaydı ile
toptan satış şirketlerine ikili anlaşma ve döviz bedeli ile elektrik enerjisi
satabilir. Satış fiyatı Elektrik Üretim Anonim Şirketinin yıllık ortalama üretim
maliyetinin altında olamaz ve Elektrik Üretim Anonim Şirketi yönetim kurulu
tarafından belirlenir. Ayrıca, Türkiye Elektrik Ticaret ve Taahhüt Anonim
Şirketi, döviz bazında ihraç kayıtlı elektrik enerjisi satışına ve buna ilişkin
toptan satış tarifesini belirlemeye yetkilidir. Uluslararası enterkoneksiyon
şartı oluşana kadar ihraç kaydı ile elektrik enerjisi ithalatına Bakanlık ve
Türkiye Elektrik İletim Anonim Şirketinin görüşleri çerçevesinde Enerji Piyasası
Düzenleme Kurumu tarafından izin verilir.
GEÇİCİ MADDE 7. —
1.1.2005 tarihinde doğal gaza bağlanmamış ve üretimlerini likit petrol gazı veya
likit naturel gaz ile yapan karo seramik, vitrifiye sağlık gereçleri ve porselen
sofra eşyası üreticilerinin, kullandıkları likit petrol gazı veya likit naturel
gaz maliyeti ile aynı üretimin doğal gaz ile yapılmış olması halinde
hesaplanacak maliyet farkının 1.6.2003’ten 31.12.2005’e kadar oluşan miktarının
% 100’ü, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı bütçesine konulacak ödenekten, bu
tesislere doğal gaz verilinceye kadar karşılanır.
Bu işletmelere 2005 yılı içinde doğalgaz verilmesi halinde, maliyet
farkına ilişkin hesaplama ve ödemeler, doğalgaz verildiği tarihten önceki
dönemle sınırlı tutulurur
Bu Kanun kapsamında
maliyet farkları karşılanan firmaların 1.1.2003 tarihinden itibaren ilgili
aylarda tahakkuk etmiş zarar alacakları miktarı kadar, birikmiş olan, elektrik,
Sosyal Sigortalar prim ve vergi borçlarına faiz tahakkuk ettirilmez.
Yürürlük
MADDE 23. —
Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 24. —
Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.
