Enerji Piyasası Düzenleme Kurumundan:

K U R U L  K A R A R I

Karar No: 1240                                                                               Karar Tarihi: 27/6/2007

Enerji Piyasası Düzenleme Kurulunun 27/6/2007 tarihli toplantısında, Petrol Piyasasında Dağıtıcı Lisansı Sahiplerinin Bayi Denetim Sistemine İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında aşağıdaki Karar alınmıştır.

BİRİNCİ BÖLÜM

Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

Amaç ve Kapsam

MADDE 1- (1) Bu Karar, petrol piyasasında faaliyet gösteren dağıtıcı lisansı sahiplerinin tescilli markası altında piyasaya sunulan akaryakıta ilişkin kalite kontrol izlemesinin etkin biçimde yapılması ve bayilerinde kaçak petrol satışının önlenmesini teminen denetim sistemi kurması ve uygulamasına ilişkin usul ve esasların belirlenmesi için çıkarılmıştır.

Hukuki Dayanak

MADDE 2- (1) Bu Karar, 5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu’nun 7 nci maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanımlar

MADDE 3- (1) Bu Kararda geçen;

            a) Kanun: 04/12/2003 tarihli ve 5015 sayılı Petrol Piyasası Kanununu,

            b) Kurum: Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunu,

            c) Kurul: Enerji Piyasası Düzenleme Kurulunu,

         ç) Dağıtıcı: Akaryakıt dağıtım yetkisi olan ve lisansına işlenmesi halinde depolama, taşıma, ihrakiye ve madeni yağ üretimi işlemleri yapabilen sermaye şirketini,

         d) Bayi: Bayilik faaliyeti için gerekli donanıma sahip gerçek ve tüzel kişileri,

e) Bayilik: Karşılıklı yükümlülüklerin ekinde fizibilite olan bir sözleşmeye bağlanarak akaryakıt dağıtım şirketleri tarafından gerçek ve tüzel kişilere akaryakıtın kullanıcılara ikmali yetkisi verilmesi işlemini,

            f) Akaryakıt istasyonu: Dağıtıcı  veya bunlarla tek elden satış sözleşmesi yapmış bayilerce ilgili mevzuata uygun (teknik, kalite ve güvenlik) olarak kurulup, bir veya farklı alt başlıktan birer akaryakıt dağıtıcısının  tescilli markası altında faaliyette bulunan  ve esas itibarıyla araçların akaryakıt,  madeni yağ, otogaz LPG, temizlik ve ihtiyarî olarak bakım ile  kullanıcıların tüplü LPG hariç diğer asgarî ihtiyaçlarını karşılayacak imkânları sunan yerleri

   g) Kaçak Petrol:

1.Kurumca belirlenen seviyede ulusal marker içermeyen akaryakıtı,

2.Yasal yollarla Türkiye'de serbest dolaşıma girdiği belgelendirilemeyen veya menşei belli olmayan   petrolü ve petrol ürünlerini,

3.Kurumdan izin alınmadan; akaryakıt haricinde kalan solvent, madenî ve baz yağ, asfalt, solvent nafta ve benzeri petrol ürünlerinden elde edilen akaryakıtı ya da akaryakıta dönüştürmek maksadıyla kullanılan veya bulundurulan akaryakıt haricinde kalan solvent, madenî ve baz yağ, asfalt, solvent nafta ve benzeri petrol ürünlerini,

4.10/7/2003 tarihli ve 4926 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanununa göre kaçak olan petrolü ve petrol ürünlerini,

5.Sıvı veya gaz halindeki hidrokarbonlarla, hidrokarbon türevi olan yakıtları nakleden boru hatlarından (her türlü üretim, iletim ve dağıtım hatları dahil) veya bunların depolarından veya kuyulardan yasalara aykırı şekilde alınan petrolü ve petrol ürünlerini

         ğ) Ulusal marker: Akaryakıta rafineri çıkışında, gümrük girişinde; sanayide yan ürün olarak veya diğer şekillerde üretilen veya tasfiye edilmiş kaçak petrolden teknik düzenlemelere uygun olan akaryakıta ticari faaliyete konu edilmeden önce eklenecek ve akaryakıtın özelliklerini bozmayacak niteliği haiz  kimyasal ürünü,

h) Dağıtıcı markeri: Dağıtıcı lisansı sahiplerince eklenen ve eklendiği akaryakıtın, dağıtıcı lisansı sahibi tüzel kişiye ait olup olmadığının tespitinde kullanılan ve ulusal marker ile etkileşime girmeyen işareti,

ı) Bağımsız gözetim firması: İlgili lisans sahipleri tarafından görevlendirilecek, petrol ve petrol ürünlerinin miktar kontrolü ile numune alımı ve bu işlemlere nezaret alanlarında Türk Akreditasyon Kurumundan veya Türk Akreditasyon Kurumu ile karşılıklı tanıma anlaşması bulunan akreditasyon kurumlarından akredite olmuş muayene kuruluşlarını,

i) Kurumsal Kimlik: Bayinin tek elden satış sözleşmesi imzaladığı dağıtıcı şirkete ilişkin, söz konusu şirketi diğerlerinden ayırt edici özelliği olan marka, ilan, reklam, yazı, logo, amblem, resim gibi görsel araçlar, işaretler ile bu işaretlerin teşhirinin yapıldığı demirbaş, pano, ekipman ve diğer malzemeleri

            ifade eder.

İKİNCİ BÖLÜM

Denetim Sistemine İlişkin Usul ve Esaslar

Denetim Sistemi Kurma ve Uygulama Yükümlülüğü

MADDE 4- (1)  Dağıtıcı lisansı sahipleri, tescilli markası altında piyasaya sunulan akaryakıta ilişkin kalite kontrol izlemesini etkin biçimde yapar, bayilerinde kaçak petrol satışının yapılmasını önleyen teknolojik yöntemleri de içeren bir denetim sistemi kurar ve uygular. Bu kapsamda dağıtıcı lisansı sahibi:

a) Bayilerine ikmal edilen akaryakıta dağıtıcı markeri ekler ve yapılan denetimlerde yeterli şart ve miktarda dağıtıcı markeri içermeyen akaryakıt satan bayi hakkında tutanak tutar ve Kurumu derhal bilgilendirir.

b) Akaryakıt dolum tesisinde satışa açılan her yeni tanktan bağımsız gözetim firması nezaretinde teknik düzenlemelere uygun olarak  biri şahit diğeri kendinde kalmak üzere iki adet numune alır. Söz konusu tanktan bayilere yapılan her bir satışta bayiye teslim edilmek üzere bir adet numune alır ve alınan numuneleri bağımsız gözetim firması nezaretinde kayıt altına alarak eşleştirir. Şahit numunenin numarasını bayi numunesi etiketine işler ve numuneyi mühürleyerek ilgili bayiye iletilmek üzere teslim eder. Ayrıca, taşıma aracının dolum ve boşaltım ünitelerini  mühürleyerek kayıt altına alır. Bağımsız gözetim firması, şahit numuneyi yed-i emin sıfatıyla teknik düzenlemelere uygun olarak saklar ve Kurum tarafından istenmesi halinde test ve analiz yapılmak üzere Kurumca belirlenen akredite laboratuvara teslim eder. Şahit numune, alım tarihini izleyen doksan gün içerisinde konuya ilişkin herhangi bir adli ve/veya idari soruşturma başlatılmaması halinde imha edilebilir. Adli ve/veya idari soruşturma başlatılması halinde, şahit numune soruşturma ve yargı süreci tamamlanana kadar bağımsız gözetim firması tarafından saklanır.

c) Akaryakıt istasyonlarında stok hareketleri ve akaryakıt alım satım işlemlerinin elektronik ortamda, günlük olarak izlenebilmesine yönelik bir istasyon otomasyon sistemi kurar. Merkez bağlantısı olan istasyon otomasyon sistemi ile bayilerindeki akaryakıt alım satım hareketlerini izler ve raporlar. Kayıt dışı ikmal ve satış tespit edilmesi halinde Kurumu derhal bilgilendirir.

ç) Bayilerin, üç aylık dönemler itibarıyla akaryakıt stok ve alım satım mutabakat raporları oluşturmasını sağlar.

d) Bayilerinin akaryakıt istasyonlarında akaryakıt fiyatları, ilan, pano ve akaryakıt türlerinin isimlendirilmesi hususlarının Kurumca belirlenen usul ve esaslara uygun olup olmadığını kontrol eder.

e) Tahsis edeceği kalite kontrol araçları ve kalite kontrol uzmanları vasıtasıyla periyodik olarak akaryakıt bayilerindeki tesisleri denetler ve dağıtıcı markeri, tank, pompa bakım ayarları ve  kalibrasyonu, tesiste tağşiş ve/veya hile amaçlı akaryakıta katılabilecek ürünlerin bulunup bulunmadığı kontrollerini yapar.

f) İhbar ve şikayet üzerine alınan numuneler hariç olmak üzere yılda en az iki defa bayisine ait tesiste ikmal edilen her bir akaryakıt türünden numune alır ve bu numunelerde 10/9/2004 tarihli ve 25579 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Petrol Piyasasında Uygulanacak Teknik Kriterler Hakkında Yönetmelikte öngörülen analizleri yaptırır.

g) Kendilerine iletilen ihbar ve şikayetler üzerine ihbar ve şikayetin geliş tarihinden itibaren en geç 3 gün içerisinde ihbar veya şikayete konu hususların niteliğine uygun denetim yapar.  

ğ) İlk defa lisans alacak olan bayiler için lisans alma tarihinden, lisanslı bayinin dağıtıcı değiştirmesi halinde ise dağıtıcı değişikliğinin lisansa derç tarihinden itibaren en geç iki ay; dağıtıcı şirket birleşmeleri veya dağıtıcı şirketin devredilmesi durumunda birleşme veya devirden itibaren altı ay içerisinde akaryakıt istasyonundaki kurumsal kimlik çalışmalarını tamamlar.

h) Bayilerinin faaliyetlerine ilişkin tüketici ihbar ve şikayetleri için ücretsiz telefon numarası, elektronik posta adresi ve yazışma adresi tahsis ettirilmesini ve bu bilgilere ilişkin levha ve çıkartmaların  bayilerine ait tesislerde tüketiciler tarafından rahatlıkla görülebilecek şekilde asılmasını sağlar.

ı) Yapılan kontrollerde aykırılıklar bulunması halinde düzenlenen belgeleri kontrol tarihinden itibaren 7 gün içerisinde Kuruma gönderir.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Yürürlük ve Yürütme

Yürürlük

MADDE 5- (1) Bu Kararın 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi 01/11/2007 tarihinde, (a) ve (e) bentleri 01/07/2008 tarihinde, (c) bendi 01/07/2009, diğer hükümleri yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 6- (1) Bu Karar hükümlerini Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu Başkanı yürütür.