A-LPG GAZLARININ TEHLİKELİ OLMA
DURUMLARI: Likit Petrol Gazlarının tehlikeli olmasını yol açacak durumları iki
ana başlık altında toplayabiliriz: a) Hacim parlaması ve etrafındaki yanıcı
maddeleri yakması. b) Tüp patlaması ve etrafındaki yanıcı maddeleri yakması. Bu
genel olarak beş şekildedir: i) Tüp veya stok tankında çeşitli fiziksel etkiler
yüzünden meydana gelmiş hasarların yol açtığı kaçaklar. ii)Tüp veya stok
tankının boş veya dolu olmasına bakılmaksızın,eğer ortam sıcaklığı normal
şartların çok üzeride ise yukarıda belirtilen şartların da gerçekleşmesi sonucu
tüp veya stok tankının patlaması şeklinde infilak gözlenir. iv) İhmalkarlık
sonucu tüp veya stok tankını açık bırakmak çeşitli başka
şekillerde(dik,yatık,ters v.b) yanar halde unutmak, dış etkenler sonucu bir
parlamaya ve yanmaya sebep olabilir.Ayrıca yanan bir tüpün veya tankın yanında
tüpler varsa bu yanan tüplerin sebep olduğu ısı artışı diğer tüpleri veya stok
tanklarına sirayet edebilir. v) LPG, yanlış veya uygun olmayan bakım sonucunda
valfler veya bağlantı elemanları bozulduğunda veya kırıldığında, kaplar aşırı
dolduğunda veya kaplar direkt olarak ateşe veya doğrudan radyasyon yolu ile
ısınmaya maruz kaldıklarında tehlikeli olurlar. B-LPG DOLUM TESİSLERİNDE YANGIN
NEDENLERİ: 1) LPG kaçakları. 2) Sert hareketler (tüp indirme,kaldırma,taşıma) 3)
Bir yere toplanmış olan LPG (çukur ve derin yerler) 4) Yeraltı kanallarında LPG
birikimi. 5) Hatalı ve ex-proof olmayan elektirik tesisatı. 6) Çevrede mevcut
kurumuş bitki örtüsü. 7) Yıldırım. 8) Sıcak yüzeyler veya egzost boruları. 9)
Araçlarda kıvılcım çıkarabilen aksesuarların ve radyonun kullanılması. 10)
Ateşli çalışma izni gerektiren işlerin izin alınmadan yapılması, gaz
ölçümlerinin yapılmaması ve ortamın suyla yıkanması. 11)Tehlikelere göre
güvenlik bölgelerini belirlenmemesi (zone 0,1,2 gibi ) 12) Ortamda statik
elektrik olması ve topraklama ölçümlerinin yapılmamış olması. 13) Ex saha içinde
Ex-proof olmayan aydınlatma cihazlarının kullanılması. 14) Ex-proof olmayan
cihazların dolum tesislerinde kullanılması. 15) Tesis içerisinde kapalı ve tahta
kasa araçların alınması. 16) Tanker ve tüp araçlarına alev tutucu (susturucu )
takılmaması. 17) Tesise giren personelden sigara,kibrit,cep telefonu,çağrı
cihazı,el telsizi 18) Tankerlerin girişte ve dolum esnasında statik
topraklamalarının yapılmaması. 19) Ehliyetsiz ve sorumluluğu olmayan personelin
makine ve teçhizatı tamir etmek istemesi,tamir esnasında ikaz ikaz ve uyarıların
çevreye yapılmaması. 20) Benzinli araçların,bakımsız araçların tesis içerisine
alınması. 21) Dışarıdan gelebilecek sabotaj eylemlerine karşı savunmasız ve
hazırlıksız olmak. C-LPG KAÇAKLARINA MÜDAHELE USULLERİ: 1) LPG kaçaklarına
yapılabilecek ilk ve en etkili müdahale gaz akışını kesmektir. (vanayı
kapatmaktır) 2) LPG kaçağı tespit edildiğinde , LPG’nin yayıldığı sahadaki
ateşleme kaynağı olabilecek her cihaz derhal kaldırılacak ve bu bölgeye
insanların girmesine müsaade edilmeyecektir.Böylece bu bölge koruma altına
alınacaktır. 3) LPG eğer LPG kaçağının buhar bulutu tehlikeli boyutta ise
güvenlik güvenlik bölgesi dışında çekilecek hortumlarla gaz bulutu dağıtılmaya
çalışılacaktır. 4) Varsa ilk önce bu bölgedeki sprinkler sistemi
çalıştırılacaktır. 5) Alarm verilerek personelin hazırlıklı olarak toplanması
sağlanacak ve her an yangın çıkacakmış gibi hazır beklenecektir. 6) LPG kaçağı
kara tankerinde ve seyir halinde ise; a) Küçük çapta bir kaçak varsa,buz kaynağı
yapılacaktır. b) Tehlikeli boyutta kaçak varsa, kaçağın emniyetli bir bölgeye
gitmesini sağlayacak şekilde araç park edilecektir. c) Trafik
durdurulacak,ilgililere haber verilecektir. d) Çevre kontrol altına alınıp
gerekli ikaz ve uyarılar yapılacaktır. D-BLEVE (KAYNAYAN SIVI GENLEŞEN BUHAR
PATLAMASI ): Propan ve Bütan gazlarının basınç altında stoklanması esnasında
dışarıdan yapılan ateşli müdahale ile patlama olayına BLEVE denir. Buna aynı
zamanda MEKANİK PATLAMADA diyebiliriz.Yanğına maruz kalan sıvılaştırılmış alev
alıcı gaz ihtiva eden bir kap veya tank (basınçlı kap) çalışmadığı zaman meydana
gelen bir patlamadır. Sıvılaştırılan gazlar normal sıcaklıkta kaynama
sıcaklıklarını üzerindedir.Basınç altında tutuldukları sürece sıvı halde
kalacaklardır. Kabın veya tankın bozulması veya deforme olması durum