TS 2179

SIVILAŞTIRILMIŞ PETROL GAZLARI (LPG)

KULLANMA KURALLARI

0 – KONU, TARİF, KAPSAM

0.1  – KONU

Bu standart, sıvılaştırılmış petrol gazlarını (LPG) kullanma kurallarına dairdir.

0.2  – TARİFLER

0.2.1 – Sıvılaştırılmış petrol gazları (LPG)

Sıvılaştırılmış petrol gazları (LPG), petrolün damıtılması ve parçalanması sırasında elde edilen ve sonradan basınç altında sıvılaştırılan başlıca propan, bütan ve izomerleri gibi hidrokarbonlar veya bunların bir karışımıdır. (TS 21781)).

0.2.2 – Dağıtım Şirketi 

Dağıtım şirketi, kendisine ait en az bir adet dolum tesisi bulunan, LPG satışı ile mütenasip miktarda imal ettirdiği, üzerinde tescilli markasını ve rengini taşıyan sahibi bulunduğu TS 55 ve TS 5306 standartlarına uygun tüp parkı olan, doğrudan sözleşmeli baş bayileri (Madde 0.2.3), sözleşmeli bayileri (Madde 0.2.4), veya tali bayileri (Madde 0.2.5), aracılığıyla kendi dolum tesisinde TS 1449’a göre doldurduğu veya karşılıklı mutabakat ile diğer bir dağıtım şirketinin dolum tesisinde doldurttuğu, üzerinde tescilli markasını ve rengini taşıyan, imal ettirdiği ve sahibi bulunduğu LPG tüpleri ile kullanıcılara LPG ulaştıran bir şirkettir.

0.2.3 – Baş Bayi

Baş bayi, tek bir dağıtım şirketi ile sözleşmesi bulunan ve sadece sözleşmeli olduğu bu dağıtım şirketinin kendi dolum tesisinde doldurduğu veya karşılıklı mutabakat ile diğer bir dağıtım şirketinin dolum tesisinde doldurttuğu, TS 55 ve TS 5306 standartlarına uygun, bu dağıtım şirketinin imal ettirdiği, sahibi bulunduğu ve üzerinde tescilli markası ve rengi bulunan LPG tüpleri ile, sözleşmesinde bulunan bayiler (Madde 0.2.4) aracılığıyla LPG pazarlayan gerçek veya hükmi şahıstır.

Baş bayi, LPG pazarlaması haricinde, dağıtım şirketiyle olan sözleşmesi hükümlerine aykırı olmamak kaydıyla dolum tesisi işletmeciliği gibi başka ticari faaliyetlerde de bulunabilir.

0.2.4 Bayi

Bayi, tek bir dağıtım şirketi ile sözleşmesi bulunan ve sadece sözleşmeli olduğu bu dağıtım şirketinin kendi dolum tesisinde doldurduğu veya karşılıklı mutabakat ile diğer bir dağıtım şirketinin dolum tesisinde doldurttuğu, TS 55 ve TS 5306 standartlarına uygun, bu dağıtım şirketinin imal ettirdiği, üzerinde tescilli markası ve rengini taşıyan, sahibi bulunduğu LPG tüplerini işyerinde bulunduran ve pazarlayan gerçek veya hükmi şahıstır.

1) Bu standart metninde atıf yapılan Türk Standartlarının numaraları metnin sonunda verilmiştir.

0.2.6 – Tüp Dağıtım Yeri

Tüp dağıtım yeri, TS 55 ve TS 5306 standartlarına uygun LPG tüplerini, bir dağıtım şirketi tarafından baş bayilerine ve/veya bayilerine; baş bayiler tarafından bayilerine, bayiler tarafından tali bayilerine ve/veya perakende satış yerlerine (Madde 0.2.7) ve/veya kullanıcılara, tali bayiler tarafından perakende satış yerlerine ve/veya kullanıcılara, dağıtım yapmak amacıyla dolum tesisi haricinde, meskun ve/veya gayri meskun mahallerde TS 1446’ya uygun olarak depolandığı yerdir.

0.2.7 – Perakende Satış Yeri

Perakende satış yeri, baş bayi, bayi veya tali bayilerin sözleşme ile bağlı oldukları dağıtım şirketine **, bu şirketin tescilli marka ve rengini taşıyan TS 55 ve TS 5306 standartlarına uygun LPG tüplerini kullanıcılara intikal ettirmek üzere teşhir ve LPG satışı maksadıyla kullandıkları mahaldir.

Bu mahalde sözleşme ile bağlı bulunulan dağıtım şirketinin marka ve rengini taşıyan tüpler içindeki LPG miktarı 250 kg’ı aşmamalıdır.

0.2.8 – Diğer Tarifler

Bu standarda geçen diğer deyimlerin tarifleri, metin sonunda belirtilen Türk Standartlarına verilmiştir.

0.3  – KAPSAM

Bu standart, sıvılaştırılmış petrol gazları (LPG)’nın tüketiciler tarafından kullanılması kurallarını kapsar.

NOT – Bu standart metninde “Sıvılaştırılmış Petrol Gazları (LPG)” deyimi yerine bundan sonra yalnızca “LPG” terimi kullanılmıştır.

GENEL KURALLAR

1.1  – LPG’NİN KULLANILMASINDA DİKKAT EDİLMESİ GEREKEN KURALLAR

1.1.1 – Tüketiciler, dolu LPG tüplerini abonesi oldukları dağıtım şirketinin yetkili baş bayisinden, bayisinden veya tali bayisinden almalı ve tüpün üzerinde abonesi oldukları, tüpü imal ettiren ve dağıtım şirketinin adını, tescilli markasını ve rengini, tüpün Türk Standartlarına uygun olarak imal edildiğini belirten “TS 55” işaretini ve TS5306 standardına göre periyodik kontrolünün yapılmış olması gereken tüplerde de bu kontrolün yapıldığına dair vurulan işareti özellikle aramalıdır.

Tüketiciler, perakende satış yerlerinde fiyat listesi bulundurulmasına ve bu fiyatlardan satış yapılmasına da dikkat etmelidir.

Tüketiciler, dolu LPG tüpü satın alırken aşağıdaki hususlara ayrıca dikkat etmelidirler

1.1.1.1 - Ambalaj

TS 1862 standardında belirtilen A-sınıfı valfi olan LPG tüplerin; dolum tesisleri haricinde ve tesisata bağlı olmadığı sürece, dolu veya boş durumdayken her yerde, gaz çıkış ağızları, üzerinde tüpü imal ettiren ve sahibi olan dağıtım şirketinin kısa adı veya tescilli markası bulunan ve sızdırmazlık özelliği olan bir kör tapa ile kapalı bulundurulmalıdır.

Ayrıca bu sınıf valfli tüplerin gaz çıkış ağzına her dolumdan sonra mühür niteliğinde plastik şerit veya dağıtım şirketinin kısa adını ve tescilli markasını ihtiva eden plastik bandrol takılmış olmalıdır.

TS 1862 standardında belirtilen ve üzerindeki etki kalktığında gaz akışını kendiliğinden kesme özelliğini haiz B ve C sınıfı valfi olan dolu LPG tüpleri; dolum tesisleri haricinde ve tesisata bağlı olmadığı sürece her yerde gaz çıkış ağızları, üzerinde tüpü imal ettiren ve sahibi olan dağıtım şirketinin kısa adı veya tescilli markası bulunan mühür niteliğinde plastik bir kapakla kapatılmış olmalıdır.

TS 1862’de belirtilen A-sınıfı valflerde, üzerindeki etki kalktığında gaz gaz akışını kendiliğinden kesecek şekilde bir tertibat var ise, bu sınıf valf bulunan dolu LPG tüpleri; dolum tesisleri haricinde her yerde, gaz çıkış ağızları üzerinde tüpü imal ettiren ve sahibi olan dağıtım şirketinin kısa adı veya tescilli markası bulunan mühür niteliğinde plastik bir kapakla bandrolla kapatılmış olmalıdır.

1.1.1.2 – İşaretleme

LPG tüplerinin ayağında veya yaka üzerinde tüpün imal edildiği tarihte yürürlükte olan TS 55 ve TS 5306 standardlarında belirtilen işaretler bulunmalıdır.

1.1.2 – Tüketiciler

- LPG tüplerinin TS 55 ve TS 5306 standardlarına 

- LPG tüpleri üzerindeki LPG valfinin TS 1862 standardına,

- Anma hacmi 4,95 lt olan kamp tüpleriyle kullanılan muslukların TS 5310 standardına,

- Anma hacmi 4,95 lt olan kamp tüpleriyle kullanılan ocakların TS 5309 standardına,

- Anma hacmi 4,95 lt olan kamp tüpleriyle kullanılan ısıtıcıların TS 5308 standardına,

- Anma hacmi 4,95 lt olan kamp tüpleriyle kullanılan lambaların TS 5307 standardına 

- Alçak basınç düşürücülerin(dedantör)  TS 1862 standardına,

- LPG hortumunun TS 1846 standardına (500 mm H2O cihaz çalışma basıncına kadar, 500 mm

  H2O dahil),

- LPG ile çalışan su ısıtıcıların (şofbenlerin) TS 615 standardına,

- LPG ile çalışana ocakların fırınların TS 616 standardına,uygun olduğunu belirten işareti bu cihazların üzerinde aramalıdırlar.

1.1.3 – Kullanıcılar dolu LPG tüplerini abonesi oldukları dağıtım şirketinden veya dağıtım şirketinin baş bayisinden veya yetkili bayisinden, yetkili tali bayisinden almalıdır.

1.1.4 – Tüketiciler, Madde 1.1.1.’e uygunsuzluk veya üzerinde Madde 1.1.2’de belirtilen işaretlerin bulunmadığı tüplerle veya sözleşmeli olduğu dağıtım şirketinin üzerinde tescilli markasını ve rengini taşıyan tüpler haricindeki LPG tüplerini

T.C Sanayi ve Ticaret Bakanlığına veya bağlı Sanayi ve Ticaret İl Müdürlüklerine haber vermelidirler.

1.1.5 – Tüketiciler; LPG tüpünü satın aldıkları baş bayinin veya bayinin dağıtım şirketinden, tali bayinin ise bayiden almış oldukları yetki belgesini görmelidirler.

1.1.6 – Basınç düşürücüler (TS 1862) ve musluklar (TS 5310) ile tüp valfleri arasında sızdırmazlığı sağlayan contalar, her tüp değişiminde satıcı tarafından mutlaka bedelsiz değiştirilmelidir.

1.1.7 – Basınç düşürücülerin anma basınçları ve debileri, birlikte kullandıkları cihazların anma basınçlarına ve debilerinde uygun olmalıdır.

1.1.8 – Dökme LPG kullanıcıların tesisatları, abonesi olacakları dağıtım şirketinin yetkili elemanlarınca projelendirilmelidir. Projede öngörülen tesisat, gerekli teknik bilgi ve donanıma sahip kişi  ve kuruluşlarca yapılmalıdır.

2-  ÖZEL KURALLAR

2.1 – İKAMETGAH VE BÜROLARDA LPG KULLANMA KURALLARI

2.1.1 – LPG’nin ikametgah ve bürolarda kullanılması halinde tüketiciler öncelikle ve özellikle Medde 1.1’de belirtilen kurallara uymalıdır.

2.1.2 – LPG tüpünün konulduğu yer doğrudan doğruya güneş ışınlarına hedef olmamalı, tüpler, kalorifer radyatörlerinden en az 1 m ve soba gibi ısıtıcılardan en az 4 m uzağa konulmalıdır.

2.1.3 Yakıcı cihazın yakınında kolay tutuşabilen maddeler (perde, örtü, kağıt sıvı yakıtlar gibi) bulundurulmamalıdır.

2.1.4 – Yakıcı cihaz ve LPG tüpü tabii olarak az havalanan bir yerde bulunuyorsa, yakıcı cihazda, ortamdaki oksijen seviyesine göre LPG’yi otomatik olarak kesen bir emniyet tertibatı bulunmadığı hallerde; bu ortam sık sık havalandırılmalıdır.

2.1.5 - LPG  tüpünü veya hortum takılmasına uygun hortum ucu bulunan boru donanımını yakıcı cihaza bağlayan hortumun basınç düşürücüye ve yakıcı cihaza bağlantıları kelepçe ile yapılmalıdır. Bağlantı hortumu sık sık kontrol edilmeli, eskiyen, çatlayan,

yumuşayan veya sertleşen veya imal yılından en çok 3 yıl sonra kullanılan hortumlar değiştirilmelidir. Kullanılan hortumlar, TS 1846’ya uygun, eksiz ve en çok 150 cm uzunlukta olmalıdır. 

2.1.7 – Kullanma sırasında, LPG tüpü, valf ve basınç düşürücülerine kolayca ulaşabilecek bir yerde ve yakıcı cihazdan daha aşağıda bir seviyede tutulmalıdır. Böylece tüp içerisinde meydana gelen buharlaşmanın yakıcı cihaza tabii yönden ve kolayca ulaşması sağlanmalıdır.

2.1.8 – Anma hacmi 4,95 lt olan LPG tüpleriyle kullanılan cihazlar haricindeki tüp ile cihaz arasında ısıyı kolayca iletmeyen bir bölme bulunmalıdır. Tüpler mümkün olduğu takdirde, açık ve hava akımının bulunduğu hacimde kullanılmalıdır.

2.1.9 – LPG tüplerinde gaz kaçağı kontrolü sabunlu su veya benzeri bir maddeyle yapılmalı, kaçak kontrolünde, kibrit çakmak gibi açık ateş kaynakları kesinlikle kullanılmamalıdır.

2.1.10 – Herhangi bir gaz kaçağı tespit edildiğinde veya ortamda LPG kokusu hissedildiğinde;

- Kapı ve pencereler açılarak havalandırma yapılmalı,

- Elektrik anahtarları bulunduğu vaziyette bırakılmalı, açılmamalı veya kapatılmamalı,

- Kıvılcım çıkartabilecek hareketlerden kaçınılmalı,

- Tüpün üzerinde (varsa) musluk veya valf kapatılmalı,

- Basınç düşürücü derhal tüpden ayrılmalı ve tüp açık havaya çıkartılmalı,

- Zemin, çukur ve kuytu yerler süpürge ile su süpürür gibi süpürülerek yere çöken LPG’nin açık havaya atılması temin edilir.

- Abonesi olunan dağıtım şirketi veya yetkili baş bayi, bayi veya tali bayi haberdar edilmelidir.

2.1.11 – LPG tüpleri, tabii hava akımı sağlanamadığından her yönü zemin seviyesinin altında kalan tam bodrum, oda veya konut gibi yerlere konulmamalıdır.

2.1.12 – LPG tüpleri, merdiven boşlukları, giriş-çıkış yolları, koridor gibi toplumun toplumun kullandığı yerlere konulmamalıdır.

2.1.13 – LPG tüpleri yerleştirilirken, olabilecek gaz kaçaklarının komşu bina bölümlerin bodrum, havalandırma kanalları ve aydınlatma pencerelerine sızmamaları için gerekli tedbirler alınmalıdır.

2.1.14 – Kullanılan ve yedek LPG tüplerinin dolap içerisinde bulundurulması durumunda; dolap kapaklarının alt kısmında taban yüzeyinin % 1’i kadar havalandırma deliği açılmalıdır.

2.1.15 – LPG tüpleri ve bunlarla birlikte kullanılan cihazlar, uyumak için kullanılan mahallerden yatmadan önce çıkartılmalıdır.

2.1.16 – Anma hacmi 4,95 lt olan kamp tüplerinin üzerine, çapı 20 cm’den büyük tencere vb. kaplar konulmamalıdır.