Hayati ehemmiyet ve hususiyetlerinden dolayı düşman
taarruzlarına bilhassa
hedef olabilecek şehir, kasaba ve mevkilerle
tesisler ve tabii afetlerin tehditlerine maruz kalması muhtemel mahallere
"Hassas bölge" denir. Buraları öncelikle sivil savunma mecburiyet ve
mükellefiyetine tabi tutulur.
Madde 3 -
(Değişik madde:
20/09/1960 - 85/1 md.)
Tabii afet sahaları haricinde kalan hassas bölgeler
Milli Güvenlik Kurulunca tabii afetlere maruz kalması muhtemel bölgeler ise 7269
sayılı kanunun 2 nci maddesine göre tesbit ve ilan olunur.
Hassas bölgelerde sivil savunmayı
taşkilatlandırmaktan ve sivil savunmanın eğitim, idare ve umumi kontrolundan ve
mükelleflerin hizmete çağrılmasından İçişleri Bakanı sorumludur. Bu işlerin
maksada uygun şekilde planlanmasını, tatbikını ve hassas bölgeler arasındaki iş
birliği ve yardımlaşmayı temin için İçişleri Bakanlığına bağlı ve Bakana karşı
sorumlu bir "Sivil Savunma Genel Müdürlüğü" kurulur.
Madde 4 - İşbu kanunun şümulüne giren
bütün hizmet ve faaliyetlerin İçişleri Bakanlığı planlanması ve icrası sırasında
alınacak karar ve tedbirlerde diğer vekaletlerle işbirliği ve karşılıklı yardım
hususları bir nizamname ile tesbit olunur.
Madde 5 -
(Değişik madde:
20/09/1960 - 85/1 md.)
Mülki idare amirleri, bu kanun hükümleri ve bunlara
müsteniden İçişleri Bakanlığınca tesbit ve tebliğ olunacak esaslar dahilinde
kendi mülki hudutları içindeki hassas bölgelerde sivil savunma teşkilat ve
tesisatının kurulmasından, donatımından, sevk ve idaresinden, kontrolundan ve
bölgelerine müteveccih düşman taarruzlarına, tabii afetlere ve büyük yangınlara
karşı barıştan itibaren sivil savunmayı fiilen tahakkuk ettirmekten bizzat
mesuldürler.
Madde 6 - Tabii afetler ve büyük
yangınlarda; 4373 sayılı (Taşkın sular ve su baskınlarına karşı korunma) ve 4623
sayılı (Yer sarsıntısından evvel ve sonra alınacak tedbirler) hakkında kanunlar
hükümleri dairesinde yapılacak her türlü kurtarma ve yardım işlerine, mahalli
mülki amirliklerce görülecek lüzum üzerine, bu bölgede bulunan Sivil Savunma
teşkillerinin de katılması mecburidir.
Madde 7 - Hassas bölgelerdeki resmi
ve hususi daire, müessese ve teşekküller arasında Sivil Savunma bakımından
işbirliği ve karşılıklı yardımlaşma valiler ve kaymakamlar tarafından tertip ve
tanzim olunur.
Madde 8 - Hassas bölgedeki
belediyeler ve hususi idareler Sivil Savunma isteklerini yerine getirmekle
mükellef ve bu yönden mahallin mülki amirlerine karşı mesuldürler.
Madde 9 -
(Değişik madde:
20/09/1960 - 85/1 md.)
Hassas bölgeler dışındaki şehir kasaba ve
mevkilerde sağlık, yangın ve radyoaktif serpintiye karşı korunma, seyyar
destekleme ve tahliye edilenlerin kabulü ile ilgili sivil savunma tedbirleri
alınır.
Madde 10 -
(Değişik madde:
20/09/1960 - 85/1 md.)
Mahallin en büyük mülkiye amiri sivil savunma
hizmetlerinin planlanması ve karşılıklı yardım hususlarında mahallin garnizon
kumandanı ve yoksa en büyük askeri amiri ile iş birliği yapar. Askeri makamlarca
sivil savunmaya yapılacak yardımlarda muharebe görevinin aksatılmaması gözönünde
tutulur.
Madde 11 - İçtimai yardım
müesseselerinin, Sivil Savunma hizmetlerine iştirak şekilleri Sivil Savunma
Genel Müdürlüğüyle veya mahallin en büyük mülkiye amiriyle bu müesseselerin
mesul idarecileri arasında müştereken tayin ve tesbit olunur.
Madde 12 - Vatandaşlar, resmi ve
hususi daire, müessese, teşekküller ve İçtimai yardım müesseseleri, yabancılar
ve yabancı müesseseler işbu kanun ve nizamnamelerle kendilerine tahmil olunan
Sivil Savunma hizmet ve vazifelerini yapmaya ve bu mevzudaki istekleri yerine
getirmeye mecburdurlar.
Madde 13 -
(Değişik madde:
20/09/1960 - 85/1 md.)
Askerlikle ilgili olmıyan ve kendisine Milli
Savunma ile alakalı diğer kanunlarla her hangi bir vazife ve mükellefiyet tahmil
edilmemiş olan 15 yaşını bitirmiş ve 65 yaşını bitirmemiş kadın ve erkek bütün
yurttaşlar sivil savunma hizmet teşkilatında kendilerine verilecek görevleri
yapmakla mükelleftirler. Bu mükelleflerin miktarı mahallin ihtiyacına göre Sivil
Savunma Genel Müdürlüğünce tesbit olunur.
Bu mükelleflerin yoklama, muayene,
görevlendirme ve göreve çağırılma şekilleri ile mükellefiyetten istisna veya
tecil edilecekler ve barışta görev sırasında yaralanma, sakatlık ve ölüm
hallerinde bunlara verilecek tazminat miktarı bir tüzükle tesbit edilir.
Seferde bu mükellefler Askerlik Kanununa
göre silah altında bulunan mükelleflerle aynı haklara sahip olurlar.
Sivil savunma hizmetlerine seçilmek üzere
istenen mükelleflerin isim listeleri ile icabında yer değiştirme halleri ilgili
muhtarlıklarca en geç 30 gün içerisinde Sivil Savunma İdare makamlarına verilir
ve bildirilir.
Madde 14 -
(Değişik madde:
20/09/1960 - 85/1 md.)
Sivil savunma hizmet kollarında vazifelendirilmiş
olan mükelleflerin bu vazifelerde yetiştirilmeleri maksadı ile hazarda
tertiplenecek eğitim ve tatbikatlara davet vukuunda iştirakleri mecburidir. Bu
eğitim ve tatbikatların müddeti yılda 72 saati (9 gün) geçemez.
Halkın sivil savunma konularında
aydınlatılması maksadiyle tertiplenen ders ve konferanslara davet vukuunda
iştiraki mecburidir. Bu eğitimin süresi ve yenileme şekli Sivil Savunma Genel
Müdürlüğünce düzenlenir.
Madde 15 -
(Değişik madde:
20/09/1960 - 85/1 md.)
Çeşitli harb silah ve vasıtalarının tesirlerine
karşı sivil savunma bakımından şehir ve kasaba planlarının tanzim ve tadili
hususlariyle mühim bina ve tesislerin yer ve şekillerinin seçilmesi ve koruyucu
her cins sığınak tipleri ve bunların nerelerde, ne suretle ve kimler tarafından
yaptırılacağı ve kullanılacağı, bakım ve muhafazaları bir tüzük ile tesbit
olunur.
Hükümet, Silahlı Kuvvetler Kumandanlığı Harb
Karargahı ve sivil savunma idare merkezleri için yaptırılacak sığınakların
masraflarını karşılamak üzere her yıl ilgili Bakanlıklar bütçesine lüzumlu
ödenek konur. Bu ödenek inşaat maksadiyle Bayındırlık Bakanlığı bütçesine
aktarılır. Hassas bölgelerle tahliye kabul bölgelerinde yaptırılacak umumi
sığınakların masraflarının üçte biri Hükümetçe sağlanır. Geri kalan masraflar,
Bayındırlık ve İçişleri Bakanlıklarınca müştereken hazırlanacak esaslar
dahilinde kira ve özel teşebbüsten faydalanmak suretiyle temin edilir ve bu
husus Sığınak Tüzüğünde teferruatlı şekilde belirtilir. Meskenlerle hususi
müessese ve teşekküller tarafından kendi ihtiyaçları için yaptırılacak
sığınakların masrafları bina sahipleri tarafından temin olunur. Meskenlerde inşa
edilen sığınakların masrafları kiralanacak gayrimenkulün maliyetine eklenerek
takdir edilecek kiranın tesbitinde nazara alınır. Sığınak inşasını teşvik
maksadiyle kredi ve ödeme kolaylıkları sağlanır.
Belediyeler ve imar müdürlüklerince
verilecek inşaat ruhsatlarında ve yapılacak inşaatlarda yukarıda sözü geçen
Tüzük hükümlerinin tatbikı mecburidir.
Madde 16 - Sivil Savunma Teşkilatı,
kuvvet ve vasıtalarını fevkalade hallerde sevk ve idare edecek olan kademeler
için Sivil Savunma Genel Müdürlüğü tarafından lüzumu kadar (Sivil Savunma Genel
Müdürlüğü Merkezleri) tesis olunur.
Madde 17 - Hassas bölgelerde Sivil
Savunma hizmet ve vazifelerinde halka önderlik etmek, Sivil Savunma Genel
Müdürlüğüyle mahalli sivil savunma kuvvetleri arasında gerekli irtibatı korumak
üzere bölgelerin hususiyetine göre ve buralarda devamlı oturan mükellefler
arasından yeter sayıda (Korunma Klavuzları) seçilir.
Madde 18 - Lüzum görülen hassas
bölgelerle askeri harekata sahne olabilecek tehlikeli bölgelerde yerleşmiş
halkın can kaybını azaltmak ve buralardaki müdafaa gücünü destekliyen,
taşınabilir milli servetlerin düşman eline geçmesine mani olmak üzere, icabında
bunların tamamen veya kısmen daha emin bölgelere tahliyesinin ilgili
vekaletlerle işbirliği yapılarak maksada uygun şekilde planlanmasından ve
tatbikından İçişleri Bakanlığı mesuldür.
Hazırlanmış olan tahliye planları Milli
Güvenlik Kurulunun tasvibine arzolunur. Tasdik olunan bu planların tatbik
mevkiine konulmasına İcra Vekilleri Heyeti karar verir.
Valiler, bu planların kendi vilayetlerini
ilgilendiren kısımlarını tahakkuk ettirmekle mükelleftirler.
Madde 19 -
(Değişik madde:
20/09/1960 - 85/1 md.)
Tahliye planları gereğince tahliye edileceklerin
sevk, iskan, iaşe, sıhhi bakım ve yerlerine iade masrafları ile müstahsil hale
getirilmeleri için lüzumlu görülecek masraflar Devletçe ödenir. Nakil ve iskan
işlerinde Devlet ve Devlete bağlı idarelerle sermayesinin yarısından fazlası
Devlete ait müesseselerin ellerinde bulunan bilümum kara, deniz ve hava nakil
vasıtalariyle bina ve tesislerden Milli Müdafaa Mükellefiyeti Kanunu ve Milli
Savunma Bakanlığı ile varılacak anlaşma esasları dahilinde istifade olunur.
Bu nakliyattan mütevellit ücretler asgari
tarifeye göre tediye olunur.
Tahliye ve seyrekleştirme işleri bir tüzük
ile tesbit ve tanzim olunur.
Sivil Savunma bakımından yurdun muhtelif bölgelere
ayrılması Milli Savunma Bakanlığı ile işbirliği yapılmak suretiyle İçişleri
Bakanlığı tarafından sağlanır.
Bölgelerdeki hassas mahallerle resmi ve
hususi daire, fabrika ve müesseselerin Sivil Savunma planlama ve diğer
hizmetlerini yürütmek üzere İçişleri Bakanlığınca bir tüzük hazırlanır.
Madde 21 - Hassas bölgeler içerisinde
bulunan vilayet ve kazaların vali ve kaymakamları vilayet ve kazaları
dahilindeki Sivil Savunma teşkilat, tesisat, vasıta, hizmet ve faaliyetlerini
mevcut mevzuata ve alacakları emir ve direktiflere göre planlamak ve tahakkuk
ettirmekle mükelleftirler. Bu vali ve kaymakamlar vilayet ve kazaları
dahilindeki Sivil Savunma hizmet ve faaliyetlerini her safhada icra, takip ve
murakabe etmeye ve ettirmeye salahiyetlidirler.
Madde 22 - Sivil Savunma hizmet ve
faaliyetlerinin planlanması ve yürütülmesi sırasında resmi daire, müessese ve
teşekküllerle belediyeler, hususi müessese ve teşekküller Sivil Savunma
bakımından vakı işbirliği ve yardım isteklerini yerine getirmekle
mükelleftirler.
II - EĞİTİM
Madde 23 - İçişleri Bakanlığı Sivil Savunma Genel Müdürlüğü idaresi emrinde
(Sivil Savunma Kolej ve Enstitüleri) açmaya, kurslar tertip ve idame ettirmeye
Devlet ve Devlete bağlı müessese ve teşekküllerle, özel idare ve belediye
memurlarından lüzum görülenlerini bu kurslara tabi tutmaya, eğitim, deneme
tatbikatları yaptırmaya, her çeşit yayın yapmaya, mevcut yayın vasıtalarından ve
Devlet radyolarından istifade etmeye, yabancı memleketlere kurs ve staj için
personel göndermeye veya yabancı mütehassıs celbetmeye salahiyetlidir.
III - HABER ALMA VE YAYMA, İKAZ VE ALARM
Madde 24 -
(Değişik madde:
20/09/1960 - 85/1 md.)
Düşmanın çeşitli taarruzlarına ve radyoaktif
serpinti tehlikesine karşı alınacak tedbirler için hazırlıklı bulunmak ve
zamanında halkı ikaz ve alarm ile her türlü Sivil Savunma tedbirleri almaya sevk
etmek ve icabında bunları kaldırmak maksadiyle Sivil Savunma Genel Müdürlüğü
tarafından bir haber alma ve yayma, ikaz ve alarm sistemi tesis olunur. İkaz ve
alarm sisteminin kaynağını, Milli Savunma Bakanlığının aktif hava savunmasiyle
vazifeli kumandanlığının kurduğu Hava Kontrol Merkezlerinin yapacağı yayınlarla,
bu maksatlarla kurulacak özel ikaz ve alarm sistemi teşkil eder.
Madde 25 -
(Değişik madde:
20/09/1960 - 85/1 md.)
Hava kontrol merkezlerinde veya civarında Sivil
Savunma idaresince birer (Sivil Savunma ikaz ve alarm merkezi) teşkil ve tesis
olunur. Bu merkezlerin personel işleri malzeme ve vasıta bakımından kuruluş ve
çalışma tarzları, Milli Savunma Bakanlığının mütalaası alınarak İçişleri
Bakanlığınca düzenlenir.
Madde 26 - Tehlike haberlerinin Sivil
Savunma Genel Müdürlüğü merkezlerine ulaşması ve buralardan hassas bölgeler
halkına ve istihsal, ulaştırma müesseselerine yayılması maksadiyle gereken emin
ve seri ve telli ve telsiz muhabere ve irtibat sistemi, munzam vasıta, telsiz ve
işletme masrafları Sivil Savunma Genel Müdürlüğünce ödenmek üzere PTT ve Sivil
Savunma Genel Müdürlüğü tarafından müştereken planlanır ve PTT İdaresince
tahakkuk ettirilir. Ayrıca mevcut PTT şebekesiyle memleket radyolarından da
istifade olunur. Bu takdirde fevkalade hallerde ve seferde muhabere rüçhaniyeti
ikaz ve alarm haberlerine aittir.
Madde 27 - Mahalli PTT teşkilatının;
Sivil Savunma ihtiyaç ve zaruretlerine göre tevsi ve takviyesi için yeter sayıda
mükelleflerden yardımcı muhabere ve irtibat ekiplerinin teşkili, talim ve
terbiyesi ve istihdamı, mahalli Sivil Savunma Genel Müdürlüğü ile PTT arasında
müştereken planlanır ve Sivil Savunma Genel Müdürlüğünce tahakkuk ettirilir.
Madde 28 - Resmi, hususi daire ve
müesseseler, kendi hususi alarm sistemlerini, verilecek esaslar dahilinde
kendileri kurmaya mecburdurlar.
Madde 29 -
(Değişik madde:
20/09/1960 - 85/1 md.)
İkaz ve alarm sistemi meyanında Sivil Savunma Genel
Müdürlüğü tarafından bir radyolojik savunma ihbar ve ikaz şebekesi de vücuda
getirilir. Bu maksatla Sivil Savunma Genel Müdürlüğünce gerekli personel ve
malzeme yardımı yapılmak suretiyle mevcut meteoroloji teşkilat ve
istasyonlarından da istifade olunur.
IV - DONATIM
Madde 30 - Sivil Savunma hizmet ve faaliyetlerinin tedviri için lüzumlu
bilcümle vasıta, teçhizat ve malzemenin cins ve miktarı ile tahsis ve kullanma
yer ve şekilleri ve bu hizmetlerde vazifeli personelin tanınma, işaret ve
kıyafetleri bir nizamnamede gösterilir.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM: TEŞKİLAT
Madde 31 -
(Değişik madde:
20/09/1960 - 85/1 md.)
Sivil Savunma Teşkilatı, Merkez ve taşra
teşkılatından ibarettir.
Madde 32 -
(Değişik madde:
20/09/1960 - 85/1 md.)
I - Sivil Savunma Merkez teşkilatı: Sivil Savunma
Genel Müdürlüğü ilk buna bağlı Sivil Savunma Koleji, seyyar kollar ve ikaz ve
alarm merkezlerinden ibarettir. Sivil Savunma Merkez Teşkilatına (Savunma
Sekreterliği bürosu dahil) ait görevler Sivil Savunma Genel Müdürlüğü tarafından
hazırlanan ve İçişleri Bakanlığınca onaylanan bir talimat ile tesbit olunur.
II-
(Değişik bent: 08/10/1999 - KHK-586/2 md.)
Taşra teşkilatı: il sivil savunma müdürlükleri ve
bünyelerinde oluşturulacak sivil savunma arama ve kurtarma ekipleri, ilçe sivil
savunma müdürlükleri ile sivil savunma mahalli kuvvetleri ve doğrudan merkeze
bağlı sivil savunma arama ve kurtarma birlik müdürlüklerinden oluşur.
Sivil savunma arama ve kurtarma birlik
müdürlükleri eksi (I) sayılı listede yer alan illerde kurulur.
İçişleri Bakanlığının teklifi ve Bakanlar
Kurulu kararı ile yeni birlikler ve birlik bulunmayan illerde birden fazla ekip
kurulabilir.
Bu birlik ve ekiplerin kuruluşu, görevleri,
çalışma usul ve esasları İçişleri Bakanlığına çıkarılacak yönetmelikle
düzenlenir.
Madde 33 - (Değişik
madde: 20/09/1960 - 85/1 md.)
Sivil Savunma mahalli kuvvetleri:
a) Şehir ve kasaba Sivil Savunma teşkilleri,
korunma kılavuzları,
b) Resmi ve hususi müesseselerin Sivil
Savunma teşkillerinden ibarettir.
Madde 34 -
(Değişik madde:
20/09/1960 - 85/1 md.)
Sivil Savunma Genel Müdürü, İçişleri Bakanının
teklifi üzerine müşterek kararname ile tayin olunur.
Başmüşavirler, müşavirler, şube müdürleri ve
mütehassıslar; Müdürler Encümeninin inhası ve İçişleri Bakanının teklifi üzerine
müşterek kararname ile tayin olunur.
Vilayetler Sivil Savunma Müdürleri valinin
mütalaası alındıktan sonra Müdürler Encümeninin inhası ve İçişleri Bakanının
tasvip ve tasdiki ile tayin olunurlar.
Merkez teşkilatının diğer memurları ile
vilayet Sivil Savunma şubelerindeki memurlar, Sivil Savunma Genel Müdürünün
inhası üzerine İçişleri Bakanlığınca tayin olunurlar.
Başkan, İçişleri Bakanlığı Müdürler
Encümeninin ve Bakanlık İnzibat Komisyonunun tabii üyesidir.
Madde 35 -
20 Eylül 1960 tarih
ve 85 sayılı Kanunun 1 inci maddesiyle bu Kanunun 35 inci maddesi 33 üncü ve 33
üncü maddesi de 34 üncü madde olarak yeniden düzenlenmiştir. Aynı Kanunun ikinci
maddesiyle de kadrolara ilişkin olan 34 üncü maddenin numarası (35) olarak
değiştirilmiş, ancak, 31/7/1970 tarih ve1322 sayılı Genel Kadro karşısında hükmü
ve uygulama imkanı kalmadığından metne işlenmemiştir.
Bu Kanuna göre alınan bağış ve yardımlar İçişleri
Bakanlığı Merkez Saymanlık Müdürlüğü hesabına yatırılır ve bütçeye gelir
kaydedilir.
Afet durumlarında, ilgili saymanlık
hesaplarından acil ihtiyaçları karşılamak amacıyla gerekli işlemler ve belgeler
daha sonra tamamlanmak ve mahsubu bütçede öngörülen ödenekten yapılmak üzere
gerekli sayıda personele ayrı ayrı avans verilebilir.
Bütçeye gelir kaydedilen tutarların
toplanması, bütçede bu amaçla yer alan ödeneklerin harcanması ve genel
hükümlerin avans ve kredilerle ilgili sınırlamalarına bağlı kalınmaksızın avans
verilmesi ile mahsubuna ilişkin usul ve esaslar Maliye Bakanlığının uygun görüşü
üzerine İçişleri Bakanlığınca çıkarılacak bir yönetmelikle düzenlenir.
Madde 37 -
(Mülga madde:
20/06/2001 - 4684 S.K./5. md.)
Madde 38 -
(Değişik madde:
08/10/1999 - KHK-586/4 md.)
Aşağıda sayılan giderler İçişleri Bakanlığı
bütçesine konulan ödeneklerden
...*1*
*2*
karşılanır.
a) 36 ncı maddede belirtilen sivil savunma
hizmetlerine ilişkin giderler,
b) Valiliklerce hazırlanıp İçişleri
Bakanlığınca tasdik edilen sivil savunma planlarının uygulanması ve
tatbikatların icrası için gerekli olan harcamalar,
c) Bölgenin hassasiyet derecesi ile hizmetin
önemi ve aciliyeti dikkate alınarak belirlenen öncelik sırasına göre yapılacak
sivil savunma hizmetlerine ilişkin giderler.
d) Görev, eğitim ve tatbikatlara katılan
yükümlüler ve gönüllü kişilerden memur, işçi ve sözleşmeli personel
dışındakilere, talep etmeleri halinde Asgari Ücret Tespit Komisyonu tarafından
16 yaşından büyükler için belirlenen asgari ücretin 1/30'u tutarında verilecek
eğitim gündelikleri,
e) Sivil savunma personeli ile mahalli
kuvvetlerin ve gönüllülerin seferberlik ve savaş hallerinde, eğitim ve
tatbikatlarda, afetlerde ve her türlü kazada arama, kurtarma ve yardım
faaliyetlerine katıldıkları sürece, yeme, içme ve barındırılmalarına ait
giderler,
Madde 39 -
(Mülga madde:
20/06/2001 - 4684 S.K./5. md.)
Madde 40 -
(Değişik madde:
20/09/1960 - 85/1 md.)
Resmi, hususi teşekkül ve müesseselerin bu kanuna
tevfikan vücuda getirmekle mükellef oldukları Sivil Savunma teşkil ve tesisleri
ile malzeme ve teçhizat masrafları kendilerine aittir. Bunların nelerden ibaret
olduğu bir tüzükle tesbit olunur.
Madde 41 - Vali ve kaymakamlar,
salahiyetli askeri makamlarla önceden mutabakata varmak suretiyle fevkalade
hallerde bedeli, ücreti, kirası veya tazminatı bilahara umumi hükümlere göre
ödenmek üzere Sivil Savunma hizmet ve faaliyetleri için lüzumlu görülen canlı,
cansız ve motorlu nakil vasıtalarına, alat, edevat, ilaç ve malzeme ve
teçhizata, arazi ve arsalara ve ihtiyaç haricindeki musakkaf gayrimenkullere ve
her çeşit emval ve eşyaya el koymaya ve hiçbir kayıt ve merasime tabi olmaksızın
koruma kurtarma, barındırma ve saire gibi işlerin icabettirdiği acil mübayaaları
yapmaya ve yaptırmaya salahiyetlidir.
Madde 42 - Halkın mal ve can
emniyetini sağlamak maksadiyle hassas bölgelerde vücuda getirilecek Sivil
Savunma tesisleri için lüzumlu gayrimenkuller istimlak edilebilir.
Madde 43 - Sivil Savunma hizmetleri
için kurulmuş olan bilcümle tesisler, fevkalade hallerde Sivil Savunma
icaplarına süratle intıbakları sağlanmak şartiyle, barışta iktisadi maksatlar
için de kullanılabilir veya icar edilebilir. Bu husus, yeniden inşa edilecek
tesislerde de dikkat nazarına alınabilir.
BEŞİNCİ BÖLÜM: CEZAİ HÜKÜMLER
Madde 44 - İşbu kanunla tahmil olunan vazife ve mükellefiyetleri, yerine
getirmiyen hakiki şahıslarla hükmi şahısların, resmi veya hususi daire, müessese
ve teşekküllerin, hususi idare ve belediyelerin mesul organları hakkında umumi
hükümlere göre doğrudan doğruya takibat yapılır.
Vali ve kaymakamlar hakkında takibat icrası
Dahiliye Vekilinin iznine bağlıdır.
Madde 45 - Bu kanun hükümlerini
tatbik ile mükellef olan memur ve hizmetlilerden ihmalleri görülenler hakkında
Türk Ceza Kanununun 230 uncu maddesinin ikinci fıkrası hükmü tatbik olunur.
Madde 46 -
(Mülga madde:
20/06/2001 - 4684 S.K./5. md.)
Madde 47 - Bu Kanun hükümlerine göre tatbikı
ilan olunan Sivil Savunma tedbirlerine riayet etmiyen bütün vatandaşlarla resmi
veya hususi daire, müessese ve teşekküllerin mesul amirleri hakkında, fiilleri
ayrıca bir suç teşkil etmediği takdirde, Türk Ceza Kanununun 526 ncı maddesi
hükmü tatbik olunur.
Madde 48 - Bu Kanunun 13 üncü
maddesinde yazılı mükelleflerden yoklama, muayene, vazifelendirme veya eğitim,
kurs ve tatbikat maksadı ile kendilerine ilanen veya sair suretlerle tebligat
yapıldığı halde gelmiyenler dörtyüzellimilyon lira idari para cezasıyla
cezalandırılırlar.
Madde 49 - Bu Kanunun 12 nci
maddesinde yazılı mecburiyete riayet etmiyenlerle Sivil Savunma mahalli
hizmetlerinde vazifelendirilmiş mükelleflerden kendilerine verilen vazifeyi
makbul bir sebebe müstenit olmaksızın yapmıyanlar üç aydan bir seneye kadar
hapis cezası ile cezalandırılır.
Madde 50 - Sivil Savunma Teşkilatına
veya bu teşkilatın memur ve hizmetlilerine veya yardımcı mükelleflere mahsus
kıyafet ve tanınma işaretlerini, salahiyeti olmadığı halde kullanan, giyen ve
taşıyanlar hakkında bir aydan altı aya kadar hapis cezası hükmolunur.
Az vahim hallerde ceza yarıya indirilir.
Madde 51 - Sivil Savunma mahalli
yardımcı hizmet teşkilatında vazifeli olup da yer değiştirenlerden bu durumu
ilgili muhtarlığa haber vermiyenler hakkında dörtyüzmilyon lira idari para
cezası verilir.
Madde 52 - Kendisine tevdi edilmiş
olan Sivil Savunmaya ait eşya ve teçhizatı temellük edenlere veya bunları tahsis
olundukları maksat dışında kullananlara bir aydan altı aya kadar hapis ve 100
liradan 500 liraya kadar para cezası hükmolunur.
Bunları zayi edenler ve harabiyetine
sebebiyet verenler aynı müddet hapis cezasına ve fer'i olarak, zayi ve
tahribedilen eşya ve teçhizat bedelini ödemeye mahkum edilirler.
Madde 53 - Hassas bölgelerde, bu
kanunun 13 üncü maddesinde yazılı mükelleflerin tam listesini, talep vukuunda,
ilgili makamlara bildirmeyenlerle değişiklikleri otuz gün içinde merciine haber
vermiyen mahalle ve köy muhtarları hakkında üçyüzellimilyon lira idari para
cezası verilir.
(Ek fıkra: 24/04/2003 - 4854 S.K./5. md.)
Bu Kanunda yazılı
olan idari para cezaları o yerin en büyük mülki amiri tarafından verilir.
Verilen idari para cezalarına dair kararlar ilgililere 11/02/1959 tarihli ve
7201 sayılı Tebligat Kanunu hükümlerine göre tebliğ edilir. Bu cezalara karşı
tebliğ tarihinden itibaren en geç yedi gün içinde yetkili idare mahkemesine
itiraz edilebilir. İtiraz, idarece verilen cezanın yerine getirilmesini
durdurmaz. İtiraz üzerine verilen karar kesindir. İtiraz, zaruret görülmeyen
hallerde evrak üzerinde inceleme yapılarak en kısa sürede sonuçlandırılır. Bu
Kanuna göre verilen idari para cezaları 21/07/1953 tarihli ve 6183 sayılı Amme
Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre tahsil olunur.
Madde 54 - Sivil Savunma Teşkilatı
içinde, deruhde ettiği vazife dolayısiyle muttali olduğu, ifşasında zarar memul
olan sırları ifşa edenler Türk Ceza Kanununun 198 inci maddesine göre
cezalandırılırlar.
Madde 55 - Sivil Savunma mahsus veya
bu işe yarıyan tesisleri kasten tahrip edenler veya hasara uğratanlar bir
seneden beş seneye kadar ağır hapisle cezalandırılırlar.
Madde 56 - Sivil Savunma talim ve
tatbikatlarına ve toplantılarına iştirak etmemeye ve emrolunan tedbirleri
almamaya halkı teşvik edenler ve onları telaş ve heyecana düşürecek ve yanlış
tedbir almaya veya hiçbir tedbir almamaya sevk etmek suretiyle tehlike ika
edecek şekilde kasten asılsız veya mübalagalı haberler yayanlar hakkında üç
aydan bir seneye kadar hapis cezası hükmolunur.
Madde 57 - Yukardaki maddelerde
yazılı suçları seferde veya fevkalade hallerde işliyenler hakkında verilecek
ceza iki misli artırılır.
Madde 58 - Bu Kanunun şümulüne giren
suçlar 3005 sayılı Meşhut Suçlar Kanununun hükümleri dairesinde takip olunur.
ALTINCI BÖLÜM: DİĞER HÜKÜMLER
Madde 59 - Bu kanun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 3502 sayılı Hava
Taarruzlarına karşı Korunma Kanunu buna ek 5593 sayılı kununun 1 ve 2 nci
maddeleriyle 3992 sayılı kanun ve şehir, kasaba ve köylerin lüzumunda tahliye
veya seyrekleştirilmesi hakkındaki 4656 sayılı kanun mer'iyetten kaldırılmıştır.
Madde 60 - 1624 sayılı İçişleri
Bakanlığı Teşkilat Kanununa ek 2531, 3046, 3049 ve 4445 sayılı kanunlarla
kurulmuş bulunan Dahiliye Vekaleti Seferberlik Müdürlüğü merkez ve taşra
teşkilatı kaldırılmıştır.
Ek Madde 1 -
(Ek madde:
20/09/1960 - 85/3 md.)
7126 sayılı Kanuna bağlı (2) sayılı cetvele bu
kanuna bağlı (1) sayılı cetvel eklenmiştir.
Ek Madde 2 -
(Ek madde:
20/09/1960 - 85/3 md.; Değişik madde: 21/10/1960 - 107/3 md
.)
a) Bu kanuna bağlı cetvelde gösterilen Genel
bütçeye dahil dairelerle katma bütçeli idarelere ait Sivil Savunma personel
kadroları bu idarelerin teşkilat kadrolarına eklenmiştir.
b) Sermayesinin tamamı Devlet tarafından
verilen ve sermayesinin yarısından fazlasına Devletin iştiraki olan teşekkül,
müessese ve şirketlerle bankalar ve özel kanunlarla kurulan kurum ve
teşekküllerle sermayesinin yarısından fazlasına bunların iştirakleri suretiyle
tesis edilen ortaklıklar ve özel idare ve belediyelerle bu idarelere bağlı
teşekkül ve müesseselere ait Sivil Savunma personel kadroları, teadül ve
hizmetin mahiyeti gözönünde tutularak, İçişleri Bakanlığının isteği üzerine bu
idare ve teşekküllerin yetkili merciler tarafından usulü dairesinde teşkilat
kadrolarına eklenir.
c) Bu kanuna bağlı cetvelde gösterilen
kadrolardan özel teşekkül ve müesseselere ayrılan Sivil Savunma personelinin
dağıtımı İçişleri Bakanlığınca yapılır.
Bu dağıtıma göre kendisine kadro tahsis
edilen her teşekkül ve müessese, bu kadrolara tayin olunacakların işe
başladıkları tarihi takib eden ay başından itibaren 3656 sayılı Kanunun
hükümleri dairesinde tahakkuk edecek her türlü özlük hakları ve emekli keseneği
karşılıklarını her ay mal sandıkları tarafından kendilerine yapılacak tebligat
üzerine 15 gün zarfında makbuz mukabili mal sandığına tamamen öderler.
Bu ödemeleri vaktinde yapmıyan teşekkül ve
müesseselerden Amme Alacaklarının Tahsil Usulüne dair Kanuna göre %10 fazlası
ile tahsil olunur.
(Ek fıkra: 05/01/1961 - 219/1 md.) Bu
müesseselere atanan sivil savunma personeli müessesenin diğer personeline
tanınan genel haklardan faydalanırlar.
Ek Madde 3 -
(Ek madde:
20/09/1960 - 85/3 md.; Mülga madde: 21/10/1960 - 107/4 md.)
Ek Madde 4 -
(Ek madde:
20/09/1960 - 85/3 md.)
Sivil Savunma Teşkilatı kadrolarına tercihan emekli
subaylar tayin olunur.
(Son fıkra Mülga: 21/10/1960 - 107/4 md.)
Ek Madde 5 -
(Ek madde:
20/09/1960 - 85/3 md.; Mülga madde: 21/10/1960 - 107/4 md.)
Ek Madde 6 -
(Değişik madde:
05/11/1961 - 219/2 md.)
Bu kanun hükümlerine göre ihdas edilen sivil
savunma kadrolarına personel atanmaları İçişleri Bakanlığınca yapılır.
3656 ve 3659 sayılı kanunlar gereğince
muayyen terfi müddetlerini dolduran, liyakat ve ehliyetleri sabit olanların, üst
dereceye terfileri yapılır.
Sivil savunma personelinin terfi, nakil,
cezalandırma ve denetlenmeleri İçişleri Bakanlığınca hazırlanacak tüzükle tesbit
olunur.
Ek Madde 7 - Bu kanunla alınan Sivil
Savunma personelinin görev, yetki ve sorumlulukları ile iş bölümüne göre
unvanları ve bunlara ilişkin diğer hususlar İçişleri Bakanlığınca yapılacak bir
yönetmelikte belirtilir.
Ek Madde 8 -
(Ek madde:
08/10/1999 - KHK - 586/6 md.)
Gönüllü kişi ve kuruluşlar İçişleri Bakanlığına
belirlenecek esaslar çerçevesinde sivil savunma teşkilatının eşgüdümünde sivil
savunma hizmetlerine katılabilirler.
Ek Madde 9 -
(Ek madde:
08/10/1999 - KHK - 586/6 md.)
Kamu kurum ve kuruluşları ile özel kuruluşlar;
yangınla mücadele için mevcut personelden ekiplerini kurmak, yangın önleme ve
söndürme planlarını hazırlamak, kuruluşun özelliğine göre gerekli araç, gereç ve
malzemeyi hazır bulundurmak zorundadır. Gerçek kişiler de yangınla mücadele için
gerekli önlemleri alır.
Bu maddenin uygulanmasına ilişkin hususlar
İçişleri Bakanlığı ile Bayındırlık ve İskan Bakanlığınca müştereken hazırlanıp
Bakanlar Kurulu'nca yürürlüğe konulacak yönetmelikle düzenlenir.
Ek Madde 10 -
(Ek madde:
08/10/1999 - KHK - 586/6 md.)
İllerde yapılacak arama, kurtarma ve haberleşme
hizmetlerinin gerektirdiği giderlerin karşılanması ve il arama ve kurtarma
ekiplerinin göreve sevki için ihtiyaç duyulan; arsa, bina, tesis, araç, gereç ve
malzemenin temini amacıyla il özel idare bütçelerine yeterli ödenek konulur.
Ek Madde 11 -
(Ek madde:
08/10/1999 - KHK - 586/6 md.)
Afetlerde ve kazalarda görev almak üzere il emniyet
müdürlükleri bünyesinde oluşturulacak birimde görevlendirilen emniyet
personelinin eğitimi Sivil Savunma Genel Müdürlüğü ile Emniyet Genel
Müdürlüğünün birlikte tespit edeceği esaslar doğrultusunda yapılır.
Ek Madde 12 -
(Ek madde:
01/03/2000 - 596 KHK - 1. md.)
Sivil savunma arama ve kurtarma birlik müdürlükleri
ile il sivil savunma müdürlükleri bünyesinde oluşturulan arama ve kurtarma
ekiplerinde mesai saatleriyle bağlı olmaksızın ekli listede belirtilen unvan ve
sayıda sözleşmeli personel istihdam edilebilir. Bu şekilde istihdam edilecek
sözleşmeli personelin nitelikleri, çalıştırılma usul ve esasları ile 06/06/1978
tarihli ve 7/15754 sayılı Kararnamenin 3 üncü maddesi ile tespit edilen üst
sınırı geçmemek kaydıyla ücret ve diğer mali hakları İçişleri Bakanlığının
teklifi ve Devlet Personel Başkanlığı ile Maliye Bakanlığının görüşü üzerine
Bakanlar Kurulunca belirlenir.
Sivil savunma arama ve kurtarma
hizmetlerinde çalıştırılacak personel, 1 yıl süreyle sözleşme yaparak göreve
başlar. Bu sürenin bitiminde görevlerine devam etmeleri İçişleri Bakanlığınca
uygun görülenlerin sözleşmeleri, birer yıllık sözleşme yapılmak kaydıyla azami
45 yaşına girdikleri tarihe kadar uzatılabilir.
Görevde başarısız olanlar ile disiplinsizlik
ve ahlaki nedenlerle görevde kalması uygun görülmeyenlerin sözleşmeleri
feshedilir. Sözleşmesi feshedilen veya uzatılmayanların kurumla ilişiği kesilir.
Kendi kusurları olmaksızın hizmet
sürelerinin uzatılmaması sebebiyle veya sözleşme süresini bitirip ayrılanlara,
ayrıldıkları tarihte almakta oldukları net maaşları tutarının (bütün ödemeler
dahil, 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 28 inci maddesi çerçevesinde
yapılan tazminat ödemeleri hariç) iki katının hizmet yılları toplamı ile
çarpımından bulunacak miktarda ikramiye verilir. İkramiye hesabında 10 yıldan
fazla olan süreler dikkate alınmaz. İkramiyelerden damga vergisi hariç vergi
kesilmez. Ancak emeklilik haklarını kazananlara bu ikramiye ödenmez. Bunlar
hakkında, 5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanunu hükümleri
uygulanır.
Sözleşmeli olarak çalıştırılan personel,
Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı ile ilgilendirilir.
Madde 61 - Bu Kanun 28 Şubat 1950
tarihinde mer'iyete girer.
Madde 62 - Bu Kanun hükümlerini
icraya İcra Vekilleri Heyeti memurdur.
KANUNA İŞLENEMEYEN HÜKÜMLER
20/09/1960 TARİH VE 85 SAYILI KANUNA
21/10/1960 TARİH VE 107 SAYILI KANUNLA EKLENEN GEÇİCİ MADDELER:
Geçici Madde 1 -
1624 sayılı kanuna ek 4445 sayılı kanunun 6 ncı
maddesi ile bakanlık seferberlik müdürlüğüne mevdu (Milli Seferberlik ve ordu
seferberliğine yardım işleri) İçişleri Bakanlığınca Sivil Savunma Genel
Müdürlüğü merkez ve taşra teşkilatında kurulacak birer büro tarafından idare
olunur.
Geçici Madde 2 - 3502 sayılı Hava
Taarruzlarına Karşı Korunma Kanunu uyarınca özel idareler ve belediyeler
bütçelerine konulmuş ve sarf edilmemiş pasif korunma ödenekleri Sivil Savunma
Fonuna aktarılır.
Geçici Madde 3 - 3502 sayılı Hava
Taarruzlarına Karşı Korunma Kanununun yayımından 7126 sayılı Kanunun yürürlüğe
girdiği tarihe kadar pasif korunma ödenekleriyle satın alınmış olan veya sair
suretlerle temin ve tedarik edilmiş bulunan bilcümle teçhizat, alat, edevat,
ekiplere ait malzeme ve teçhizat ve sair eşya Sivil Savunma Genel Müdürlüğüne
devrolunur.
Geçici Madde 4 - 85 sayılı kanuna
bağlı (1) sayılı cetvel ile bu Kanuna bağlı cetveldeki Sivil Savunma
kadrolarının gerektirdiği giderleri karşılamak üzere 1960 mali yılı İçişleri
Bakanlığı bütçesinin sonunda "Sivil Savunma hizmetlerinin gerektirdiği her çeşit
giderler" adiyle açılan 229 uncu bölümüne (6) milyon lira, olağanüstü ödenek
verilmiştir.
Bu bölümden ilgili tertiplere aktarma
yapmaya Maliye Bakanı yetkilidir.