Rekabet Kurumu Baskanlıgından,

REKABET KURULU KARARI

Dosya Sayısı : 2005-1-61 (Önarastırma)

Karar Sayısı : 06-08/102-28

Karar Tarihi : 2.2.2006

A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER

10

Baskan : Mustafa PARLAK

Üyeler : Tuncay SONGÖR, Rıfkı ÜNAL, Prof. Dr. Nurettin

KALDIRIMCI, M.Sıraç ASLAN, Süreyya ÇAKIN,

Mehmet Akif ERSIN.

B. RAPORTÖRLER : Özgür BAL, Cumhur Atalay HATIPOGLU

C. SIKAYET EDEN : - Kemal ÖZER

Belediye Ishanı Hastane Cad. No:46 Kat 8/30 Konya

20

D. HAKKINDA

ÖNARASTIRMA

YAPILAN : - Konya Tüp Bayii ve Satıcıları Odası

Küçük Ihsaniye Mah. Bardakçukuru Sk. Günes

Sitesi Kat:1 No:1 Konya

E. DOSYA KONUSU : Konya Tüp Bayii ve Satıcıları Odası’nın aldıgı bir

kararla Konya’da faaliyet gösteren tüp sirketlerinin pazar günü tüp

dagıtımı yapmasının yasaklandıgı iddiası.

30

F. IDDIALARIN ÖZETI : Pazar günleri tüp dagıtımı yapılmasını yasaklayan

kararı oldugu iddiası ile hakkında ilk inceleme yapılan Konya Tüp Bayii ve

Satıcıları Odası’nın var oldugu ileri sürülen kararının halen uygulandıgı iddia

edilmektedir.

G. DOSYA EVRELERI : Kurum kayıtlarına 25.10.2005 tarih ve 7419 sayı ile

giren sikayet üzerine hazırlanan 28.12.2005 tarih ve 2005-1-61/II-05-ÖB sayılı

ilk inceleme raporu, Rekabet Kurulu’nun 4.1.2006, tarihli toplantısında

görüsülerek 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkındaki Kanun uyarınca

önarastırma yapılmasına karar verilmistir. Önarastırma sonucunda 40

düzenlenen 27.1.2006 tarih ve 2005-1-61/ÖA-06-ÖB sayılı Önarastırma

Raporu, 30.1.2006 tarih ve REK.0.05.00.00-110/14 sayılı Baskanlık önergesi

ile 06-08 sayılı Kurul toplantısında görüsülerek karara baglanmıstır.

H. RAPORTÖRLERIN GÖRÜSÜ: Ilgili raporda; Konya Tüp Satıcıları ve

Bayileri Odası hakkında, gerek Pazar günleri Konya’da faaliyette bulunan tüp

gaz bayilerinin kapalı olması yönünde bir kararın tespit edilmemesi, gerekse

söz konusu tüp gaz bayilerinin Pazar günleri faaliyette bulunmamalarının

yasal mevzuata uygun davranmak olarak degerlendirilmesi nedeniyle 4054

05-01/3-3

2

sayılı Kanun çerçevesinde bir sorusturma açılmasına yer olmadıgı ifade 50

edilmektedir

H. INCELEME VE DEGERLENDIRME

H.1. Ilgili Pazar

Sikayetin konusunun tüp gaz bayilerinin uygulamalarına iliskin oldugu dikkate

alındıgında, ilgili ürün pazarı “tüp gaz pazarı” olarak belirlenmistir.

Önarastırmaya konu Konya Tüpçüler Odasının uygulamalarının Konya 60

merkezindeki tüp gaz bayilerini kapsadıgı düsünüldügünde, ilgili cografi pazar

“Konya il merkezi” olarak tespit edilmistir.

H.2. Tespitler ve Degerlendirme

Sikayet konusu olaya iliskin olarak daha önce, Kurum kayıtlarına 6.6.2005

tarih ve 3846 sayı ile intikal eden sikayet dilekçesi dogrultusunda hazırlanan

4.8.2005 tarih ve 2005-1-61/11-05-HU sayılı ilk inceleme raporu, 9.8.2005

tarih ve REK.0.05.00.00-110/168 sayılı Baskanlık önergesi ile 05-51 sayılı

Rekabet Kurulu toplantısında görüsülerek karara baglanmıstır. 70

Kurulu’un 15.8.2005 tarih, 05-52/780-210 sayıyla vermis oldugu söz konusu

kararın sonuç kısmı: “Basvuru konusuna yönelik olarak Konya Tüpçüler

Odası’na 4054 sayılı Kanun’un 9/3. maddesi uyarınca yazılı görüs

gönderilmesine OYBIRLIGI ile karar verilmistir.” seklindedir.

Kurul’un yukarıda yer verilen kararı dogrultusunda gönderilen yazılı görüse

cevaben Konya Tüp Bayii ve Satıcıları Odası tarafından gönderilen 19.9.2005

tarih, 2005/12 sayılı yazıda, kendilerinin Konya’da faaliyette bulunan tüp

dagıtım isletmelerinin Pazar günü tüp dagıtımı yapmamalarına yönelik olarak 80

herhangi bir kararlarının bulunmadıgı, ayrıca bu konuda karar alma yetkilerinin

de olmadıgı belirtilmektedir.

Konunun tespiti amacıyla uzmanlarca 19.1.2006 tarihinde Konya Tüp Bayii ve

Satıcıları Odası’na gidilerek Oda Baskanı ile görüsülmüs ve kendisi asagıda

yer verilen hususları ifade etmistir:

“Total Gaz bayiligi yapmaktayım. Aynı zamanda da Oda Baskanlıgı görevini

sürdürmekteyim. Oda’nın, Konya’daki tüpçülerin pazar günleri kapalı olmasını

zorunlu kılan bir kararı bulunmamaktadır. Zaten pazar günleri tatil yapmak 90

tüpçülerin kanuni hakkıdır. Konya merkezde 400’den fazla tüp bayisi

bulunmaktadır. Odamıza sadece 118 bayi kayıtlıdır. Sözü edilen “pazar

günleri bayilerin kapalı olması” yönünde bir karar olsa bile, bu karar ancak

Oda üyelerini baglayabilecektir. Diger tüp bayilerinin böyle bir kararı

uygulamasının istenmesi mümkün bulunmamaktadır. Bize üye olmayan diger

tüp bayileri ticaret odası veya bakkallar odası gibi kuruluslara üye olup, bizim

odamızın diger oda ve birlikleri herhangi bir etkileme mekanizması

bulunmamaktadır.

05-01/3-3

3

Suan itibariyle ev ve isyerleri açısından yedek tüp bulundurmak oldukça 100

kolaylasmıs durumdadır. Çünkü 12 kg. lık mutfak tüpünün ortalama depozito

fiyatı suan 5 YTL civarındadır. Dolayısıyla tüketici, kolayca yedek tüp

bulundurabilmekte ve dolayısıyla Pazar günleri tüpçülerin kapalı olması gibi

bir durumda sıkıntı yasamamaktadır. Geçtigimiz kurban bayramı tatili içinde 4

gün boyunca kapalı bayiler oldugu gibi bütün tatil süresince açık bulunan

üyelerimiz de olmustur.

Söz konusu sikayetin çıkıs sebebi bizce su olabilir: Daha önceki yıllarda tüp

bayilerinin kar marjı daha yüksekti. Tüp bayileri kolayca ekstra personel

çalıstırarak Pazar günleri nöbetlese bir sistemle eleman bulundurarak 110

faaliyetlerini sürdürebiliyorlardı. Ancak son yıllardaki kar marjlarındaki

düsüsten dolayı artık Pazar günleri faaliyette olmak daha maliyetli hale geldi.

Bunun sonucunda bayiler kendiliklerinden Pazar günleri isletmelerini

kapatmaya basladılar. Piyasadaki faaliyette bulunan bütün tüp bayilerinin

herhangi bir sekilde birbirleriyle irtibat halinde oldukları dikkate alındıgında bu

tür bir uygulama daha yaygın hale gelebilmektedir. Aynı zamanda tüp bayileri

Pazar günleri isletmelerini kendi tercihleri dogrultusunda kapattıklarında bazı

durumlarda tüketiciden tepkiler alabilmekteler. Bu tepkilere daha kolay cevap

verebilmek bakımından isletmelerinin camlarına belediye encümeni, ticaret

odası veya tüpçüler odasının kararlarıyla kapalı oldukları yönünde yazılar 120

asmaktalar. Ancak asılan bu yazıların herhangi bir dayanagı bulunmazken

esasen müsteriye daha kolay cevap verebilmek amacını tasıdıgını

düsünüyoruz.

Öte yandan suan itibariyle Pazar günleri faaliyetini sürdüren tüp bayileri

mevcut olup, bu durum Pazar günleri bayilerin kontrol edilmesiyle kolayca

tespit edilebilecektir. ...”

Oda baskanı ayrıca, Pazar günleri çalısmak isteyen tüp bayilerinin

belediyeden ve gerekli kamu kurumlarından çalısma ruhsatı almak zorunda 130

olduklarını, ancak halihazırdaki bayilerin hiçbirinin böyle bir ruhsatının

bulunmadıgını, bu çesit bir ruhsat almanın bayiler açısında herhangi bir

avantajının olmadıgını ifade etmistir.

20.1.2006 tarihinde uzmanlarca Konya’da faaliyette bulunan LPG dolum

firması (………………) Genel Müdürü ile görüsülerek kendilerinden asagıdaki

bilgiler alınmıstır:

“Pazar günleri tüp bayilerinin kapanması uygulaması, yine bayilerin talebi

üzerine gerçeklesmistir. Artık Pazar günleri çalısmak istemediklerini 140

belirtmisler, uygulama sonucundan da çok memnun olduklarını, kendilerine

zaman ayırabildiklerini ifade etmislerdir. Bu uygulama, Konya Tüp satıcıları ve

Bayileri Odası’nın aldıgı bir karardan ziyade, tüp bayilerinin kendi isteklerinden

kaynaklanmıstır. Isteyen bayiler Pazar günü satıs yapabilmektedir. Pazar

günleri açık olan bayiler için herhangi bir yaptırım söz konusu degildir. ...”

20.1.2006 tarihinde, Konya’da faaliyette bulunan ve (………….) bayisi olan

(……………….) te, firma sahibi ile görüsülerek kendilerinden asagıdaki bilgiler

alınmıstır:

05-01/3-3

4

150

“6-7 yıldır Kongaz bayiligi yapmaktayım. Konya Tüp satıcıları ve Bayileri

Odası’nın üyesiyim. Pazar günleri satıs yapmamaktayım. Çünkü Pazar günü

yapılan satıslarla o günlük maliyetimi karsılayamamaktayım. Ayrıca Pazar

günlerini dinlenerek geçirmek istiyorum. ...

Ayrıca Pazar günleri çalısmak için ayrı ruhsata gerek duyulmaktadır. Bizim her

türlü diger ruhsat ve izinlerimiz mevcuttur. Ancak Pazar günleri çalısmak için

ruhsatımız bulunmamaktadır.”

20.1.2006 tarihinde, uzmanlarca Konya’da faaliyette bulunan (……………….) 160

Ltd. Sti. sahibi ile yapılan görüsmede; Pazar günleri çalısmanın maliyetli

oldugu, artık Pazar günleri çalısmanın fazla yorucu olmasından dolayı tüp

satısı yapmadıkları, bu konuda kendilerine herhangi bir zorlamada

bulunulmadıgı, ayrıca Pazar günü satıs yapabilmek için çalısma ruhsatı

gerektigi, isteyen bayilerin Pazar günleri isletmelerini açabildikleri, bunun için

herhangi bir yaptırımın olmadıgı ifade edilmistir.

Diger yandan, 394 sayılı Hafta Tatili Hakkında Kanun’da haftada bir gün tatil

yapmanın esas oldugu belirtilerek hangi tür ticari faaliyetlerin bundan istisna

oldugu sayılmaktadır. Ilgili kanun incelendiginde tüp gaz bayilerinin bu 170

istisnalar arasında yer almadıgı anlasılmaktadır. Buna göre, tüp gaz bayileri

açısından 394 sayılı Hafta Tatili Hakkında Kanun uyarınca Pazar günleri

kapalı olmak esas olup, isletmelerini açmak isteyenlerin ilgili mercilerden

Pazar günü çalısma izni almaları gerekmektedir. Konya’da faaliyette bulunan

tüp gaz bayilerinin hemen hemen hiçbirinin Pazar günü çalısma izinlerinin

bulunmadıgı elde edilen bilgiler arasındadır. Dolayısıyla Konya merkezindeki

tüp gaz bayilerinin yasalara uygunluk açısından Pazar günleri kapalı olmaları

gerekmektedir. Simdiye kadar Pazar günleri faaliyetini sürdüren bayilerin de

belediyeden alınmıs çalısma izinleri olmaksızın faaliyette bulundukları

anlasılmaktadır. 180

Uzmanlarca yapılan yerinde inceleme ve görüsmelerde elde edilen bilgiler

çerçevesinde, Konya Tüp Satıcıları ve Bayileri Odası’nın Pazar günleri tüp

gaz bayilerinin kapalı olması yönünde bir kararının bulunmadıgı tespit

edilmistir. Böyle bir kararın bulunması, söz konusu odaya üye bayilerin

sayısının az olması ve Pazar günleri kapalı olma konusunda herhangi bir

yaptırım veya zorlama bulunmaması nedeniyle anlamlı bulunmamaktadır.

Uzmanların yaptıgı görüsmelerden böyle bir uygulamanın kendi tercihleri

çerçevesinde ortaya çıktıgı anlasılmaktadır. Halihazırda Konya’daki bayilerin

çogunun Pazar günleri çalısma izinlerinin bulunmadıgı dikkate alındıgında, 190

Pazar günleri faaliyette bulunmamalarının rekabeti ihlal eden bir uygulama

olarak degil, yasal mevzuata uygun davranmak olarak degerlendirilmesi

gerektigi; bu çerçevede konuya iliskin bir sorusturma açılmasına gerek

olmadıgı anlasılmıstır.

05-01/3-3

5

I. SONUÇ 200

Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre:

Konya Tüp Bayii ve Satıcıları Odası hakkında, gerek pazar günleri Konya’da

faaliyette bulunan tüp gaz bayilerinin kapalı olması yönünde bir kararın tespit

edilmemesi, gerekse söz konusu tüp bayilerinin pazar günleri faaliyette

bulunmamalarının yasal mevzuata uygun davranmak olarak degerlendirilmesi

nedeniyle 4054 sayılı Kanun çerçevesinde bir sorusturma açılmasına gerek

olmadıgına OYBIRLIGI ile karar verilmistir.