Rekabet Kurumu Baskanlıgından,

REKABET KURULU KARARI

Dosya Sayısı : 2006-1-152 (Ilk Inceleme)

Karar Sayısı : 06-85/1089-317

Karar Tarihi : 23.11.2006

A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER

10

Baskan : Mustafa PARLAK

Üyeler : Tuncay SONGÖR, Prof. Dr. Zühtü AYTAÇ, Rıfkı ÜNAL,

M. Sıraç ASLAN, Süreyya ÇAKIN, Mehmet Akif ERSIN.

B. RAPORTÖRLER : F.Yesim AKCOLLU, Çigdem ÜNAL

C. BASVURUDA

BULUNAN : - Yurtgaz Petrol Ürünleri Sanayi ve Ticaret A.S.

Dik Sok. No:15/3 Idealtepe/Küçükyalı/Istanbul

20

D. HAKKINDA ILK INCELEME

YAPILAN : - Milangaz LPG Dagıtım Ticaret ve Sanayi A.S.

Sishane Yokusu Demirören Han No:2 Azapkapı/Istanbul

E.DOSYA KONUSU: Milangaz LPG Dagıtım Ticaret ve Sanayi A.S.’nin LPG

dagıtım ve satısı pazarında hakim durumda oldugu ve bu hakim durumun

sagladıgı ekonomik avantajları diger dagıtım sirketlerinden bayi transferleri

gerçeklestirmek suretiyle kötüye kullandıgı iddiası.

F. IDDIALARIN ÖZETI: Sikayet dilekçesinde özetle, 30

- Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK) tarafından verilmis Otogaz Bayilik

Lisansına sahip Erdal YILDIRIM ile Yurtgaz Petrol Ürünleri Sanayi ve Ticaret A.S.

(Yurtgaz) arasında 1.5.2003 tarihinde, 26.8.2008 tarihinde sona erecek bir “LPG ile

Çalısan Karayolu Tasıtları Için Ikmal Istasyonu Bayilik Sözlesmesi” imzalanmıs

oldugu,

- Bayi Erdal Yıldırım’ın 14.9.2006 tarihinden itibaren Yurtgaz’dan LPG alımını

durdurarak Yurtgaz’a ait tank, tesisat ve reklam panolarını kaldırmıs oldugu ve

Milangaz LPG Dagıtım Ticaret ve Sanayi A.S. (Milangaz)’ye ait tesisat ve reklam

panolarını kurarak faaliyetine Milangaz markası altında devam ettigi, 40

- Erdal Yıldırım adına EPDK tarafından verilen 02574 nolu LPG Otogaz Bayilik

Lisansı’nın Milangaz adına tadil olundugu,

- Ancak, Erdal Yıldırım’ın LPG ikmali yapılmadıgı haksız gerekçesine dayanan fesih

ihtarının Yurtgaz tarafından 3.10.2006 tarihinde tebellüg edildigi ve ilgili mevzuat

uyarınca feshin bu tarihte gerçeklestigi,

- Bu feshin ve gerekçesinin haksız oldugu ve bu durumun TTK’nın 56. ve 57.

maddeleri kapsamında haksız rekabet teskil ettigi, kanunu dolanmak ve yasal

yükümlülüklerden kurtulmak amacı ile haksız ve gerçege aykırı fesih isleminin

gerçeklestirildigi, bu nedenle Yurtgaz’ın sözlesmeden dogan hakların temini için

yasal yollara müracaat etmis oldugu, 50

06-85/1089-317

2

- Milangaz’ın da içinde yer aldıgı Demirören LPG Grubu’nun dikey bütünlüge,

yaygın bir dagıtım agına ve %(…-…) civarı pazar payına sahip olması nedeniyle LPG

pazarında hakim durumda oldugu, bu hakim durumunu ekonomik gücün sagladıgı

avantajları ticari etik ve dürüstlük kurallarına aykırı olarak Yurtgaz’dan bayi transferi

gerçeklestirmek amacıyla kötüye kullanmıs oldugu

ifade edilmistir.

G. DOSYA EVRELERI: Kurum kayıtlarına 16.10.2006 tarih ve 6851 sayı ile giren

basvuru üzerine hazırlanan 16.11.2006 tarih ve 2006-1-152/II-06-FYA sayılı Ilki

Inceleme Raporu, 20.11.2006 tarih ve REK. 0.05.00.00-110/221 sayılı Baskanlık

önergesi ile Kurul’un 06-85 sayılı toplantısında görüsülerek karara baglanmıstır. 60

H. RAPORTÖRLERIN GÖRÜSÜ: Ilgili raporda; Milangaz’ın hakim durumundan

kaynaklanan ekonomik gücünün sagladıgı avantajları Yurtgaz’dan bayi transferi

gerçeklestirerek kötüye kullanmıs oldugu yönündeki iddialar ile ilgili olarak 4054 sayılı

Kanun’un 40/1. maddesi uyarınca önarastırma yapılmasına veya sorusturma

açılmasına gerek bulunmadıgı ifade edilmektedir.

I. DEGERLENDIRME

2000 yılında kurulmus oldugu ve 4 yıldır aktif olarak LPG dagıtım ve satısı pazarında

faaliyet gösterdigi ifade edilen Yurtgaz, 31.5.2006 tarihinde EPDK tarafından verilmis

olan 15 yıllık LPG Dagıtıcı Lisansına sahiptir ve 22 ilde toplam 84 adet LPG Otogaz

Bayilik Lisansı sahibi gerçek veya tüzel kisiyle faaliyetlerini sürdürmektedir.1 70

Faaliyetleri otogaz LPG üzerinde yogunlasmıs olan Yurtgaz, Marmara ve özellikle

Ege Bölgelerinde yogunlasmıs bayi yapısı ile yaklasık %(…) pazar payına sahip

oldugunu belirtmistir.

Sikayet edilen Milangaz ise gaz, sanayi ve egitim alanlarında faaliyet gösteren

Demirören Sirketler Grubu (Grup)’nun ana faaliyet konusunu olusturan LPG alanında

faaliyet gösteren sirketlerinin 924 adet LPG Otogaz Bayilik Lisansı almıs bayisi ile en

büyügüdür. Grup, bünyesinde LPG pazarında faaliyet gösteren Milangaz Ticaret ve

Sanayi A.S.’nin yanı sıra Likidgaz Tevzi ve Üretim Sanayi ve Ticaret A.S., Mutfakgaz

Ticaret ve Sanayi A.S., Günesgaz Ticaret ve Sanayi A.S., Dem-Al Otogaz Ticaret ve

Sanayi A.S. ve Demirören Tüp Fabrikası Ticaret ve Sanayi A.S.’yi barındırmaktadır. 80

Grup, ayrıca ulusal LPG Dagıtıcı Lisansına sahip sirketleri ile LPG dagıtım ve satısı

pazarında faaliyette bulunmanın yanı sıra, LPG ithalatı, araçlarda otogaz kullanımını

saglayan otogaz kitlerinin ithali ve satısı, LPG ürününün korunmasında kullanılan tüp,

tank gibi kapların imalatı faaliyetlerini de yürütmektedir.

Sikayet dilekçesindeki iddialara göre; Yurtgaz’ın bayi yogunlugunun en yüksek

oldugu bölge olan Ege Bölgesi’nde faaliyet gösteren Erdal Yıldırım henüz sona

ermemis, yürürlükte olan bir sözlesme var iken, bayi transferini gerçeklestirmis, Erdal

Yıldırım ile Milangaz arasında ticari ahlak kurallarına aykırı transfer islemine hukuki

zemin hazırlamak için gerçege ve ticari ahlaka aykırı bir gerekçe ile bayilik

sözlesmesinin feshi yoluna gidilmis, fesih ihtarı henüz Yurtgaz’a teblig edilmemisken 90

sirketin tesisat ve tabelalarının sökülerek, Milangaz’ın tesisat ve tabelaları monte

edilmistir.

Sikayet dilekçesinde yer alan “Rekabet Hukuku Açısından Degerlendirme” baslıklı

bölümde, rekabeti bozucu eylemin gerçeklestigi ilgili pazar LPG pazarı, cografi pazar

ise genis anlamda Türkiye geneli, dar anlamda Ege Bölgesi olarak tanımlanmıs olup,

Milangaz’ın LPG pazarında iyi bir dagıtım agına ve dikey bütünlüge sahip olması,

1 http://www.epdk.gov.tr/lisans/lpg/lpglisanslar/bayilikbul.asp

06-85/1089-317

3

büyük bir ekonomik ve finansal güce sahip bir grup içinde yer alması, ülkenin ilk LPG

markası olan “Milangaz” markasına ve ülke genelinde tanınmıs pek çok markaya

sahip olması gibi avantajları nedeniyle “bagımsız hareket edebilme gücü”ne sahip

oldugu ve LPG pazarında Aygaz Grubu’nun %(…-…), Ipragaz Grubu’nun %(…-…) 100

oranındaki pazar paylarından sonra %(…-…) pazar payı ile hakim durumdaki üç

dagıtıcıdan biri oldugu ve yukarıda açıklanan davranısı ile bu hakim durumunu

dürüstlük ve ticari etik kurallarına aykırı olarak kullandıgı, bu durumun Yurtgaz

bayilerine yönelik olarak uzun süredir yapmakta oldugu transfer çalısmalarının bir

neticesi oldugu, bunun sonucunda Yurtgaz’ın bayilerinin yogun oldugu Ege

Bölgesi’ndeki bayilerin Yurtgaz aleyhine olumsuz olarak etkilenmesine ve firmadan

agır isteklerde bulunmasına yol açtıgı, bunun da Yurtgaz’ın faaliyetlerini zorlastırdıgı

ifade edilmistir.

Dosyasında yer alan bilgilere göre, Demirören Grubu’nun Türkiye genelinde LPG

dagıtım ve satısı pazarındaki pazar payına bakıldıgında, söz konusu pazar payının 110

%(…-…) hakim durum tanımlaması yapmaya yetecek büyüklükte olmadıgı

görülmektedir.

Yukarıda yer verilen açıklamalar ısıgında Milangaz’ın LPG dagıtım ve satısı

pazarında hakim durumda olmadıgı, bu nedenle sikayete konu durumun 4054 sayılı

Kanun’un 6. maddesi kapsamında bir kötüye kullanma niteligi tasımadıgı; bir dagıtım

sirketi olan Milangaz’ın bayi sayısını artırmak yoluyla pazar payını artırmayı istemesi

sonucunda, diger dagıtım sirketlerinden bayi transferi yaptıgı; transfer edilen bayi ile

Yurtgaz arasında yasanan hukuki ihtilafların baska mercilerle çözülebilecegi ve 4054

sayılı Kanun kapsamında yapılacak bir islem bulunmadıgı kanaatine ulasılmıstır.

120

J. SONUÇ

Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre; sikayet konusu iddialar ile

ilgili olarak 4054 sayılı Kanun çerçevesinde önarastırma yapılmasına ya da

sorusturma açılmasına gerek olmadıgına, sikayetin reddine OYBIRLIGI ile karar

verilmistir.